[GALLERY] AI trả lời sai vì một lỗi nhiều người dùng đều mắc

Nhiều người cho rằng các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini hay Claude chỉ cần một câu lệnh ngắn là có thể tạo ra câu trả lời chính xác, nhưng trên thực tế, chất lượng phản hồi phụ thuộc rất lớn vào cách người dùng xây dựng prompt, đặc biệt là phần bối cảnh (context), bởi nếu AI không được cung cấp đầy đủ mục tiêu, đối tượng, dữ liệu tham chiếu và yêu cầu cụ thể, hệ thống sẽ phải tự suy đoán, dẫn đến kết quả dễ lan man hoặc đi sai hướng so với mong muốn.

Theo các chuyên gia, một prompt hiệu quả không chỉ bao gồm yêu cầu chính mà còn cần mô tả rõ mục tiêu của nhiệm vụ, đối tượng sẽ đọc kết quả, nguồn dữ liệu cần dựa vào, giọng điệu mong muốn, định dạng đầu ra cũng như những giới hạn cần tuân thủ, nhờ đó AI có đủ thông tin để đưa ra phản hồi sát với nhu cầu thực tế thay vì chỉ tạo ra một câu trả lời mang tính tổng quát.

Chẳng hạn, nếu chỉ yêu cầu AI "viết email giới thiệu sản phẩm", kết quả thường khá chung chung, nhưng khi bổ sung các yếu tố như độ dài khoảng 150 từ, đối tượng là đội marketing gồm 20 người, giọng văn thân thiện, nhấn mạnh lợi ích giảm trễ tiến độ và kết thúc bằng lời mời dùng thử, AI sẽ tạo ra nội dung cụ thể, đúng mục tiêu và ít phải chỉnh sửa hơn.

Tầm quan trọng của bối cảnh từng được minh chứng qua vụ việc của Air Canada, khi chatbot của hãng đã tư vấn sai về chính sách vé tang chế cho một hành khách, hướng dẫn rằng khách có thể mua vé trước rồi xin hoàn tiền sau chuyến bay, trong khi quy định chính thức yêu cầu phải hoàn tất thủ tục ưu đãi trước khi khởi hành, khiến khách hàng làm theo hướng dẫn của AI và sau đó bị từ chối hoàn tiền.

Vụ việc sau đó được đưa ra cơ quan giải quyết tranh chấp dân sự tại British Columbia và Air Canada bị yêu cầu bồi thường, bởi cơ quan này cho rằng chatbot cũng là một phần trong hệ thống thông tin chính thức của doanh nghiệp, đồng nghĩa với việc người dùng có quyền tin tưởng vào câu trả lời mà AI cung cấp thay vì phải tự đối chiếu với các trang chính sách khác trên website.

Theo giới chuyên môn, nguyên nhân cốt lõi không nằm ở khả năng tạo ngôn ngữ của AI mà ở việc hệ thống chưa được cung cấp hoặc chưa xử lý đúng bối cảnh liên quan đến quy định cụ thể, cho thấy một câu trả lời trôi chảy chưa chắc đã đồng nghĩa với tính chính xác nếu AI thiếu dữ liệu và giới hạn cần thiết để đưa ra kết luận phù hợp.

Để hạn chế tình trạng AI "đoán mò", người dùng nên xây dựng prompt theo một cấu trúc rõ ràng gồm mục tiêu cần đạt, đối tượng tiếp nhận, dữ liệu tham khảo, định dạng mong muốn và các yêu cầu hoặc giới hạn cần tránh, bởi AI không thể tự hiểu văn hóa giao tiếp, kiến thức nền hay mục đích thật sự của người dùng nếu những thông tin này không được cung cấp ngay từ đầu.

Trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong học tập, công việc và sáng tạo nội dung, việc biết cách bổ sung bối cảnh vào prompt không chỉ giúp nâng cao chất lượng câu trả lời, giảm thời gian chỉnh sửa mà còn hạn chế rủi ro từ những phản hồi sai lệch, qua đó khai thác hiệu quả hơn sức mạnh của các công cụ trí tuệ nhân tạo hiện đại.

Mời quý độc giả xem thêm video: Trời nồm khó chịu, 4 máy hút ẩm công suất lớn dưới 8 triệu đáng cân nhắc cho gia đình.