Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Tân Thành vừa ban hành Quyết định số 111/QĐ-PKT do quyền trưởng phòng Dương Quốc Đạt ký nhằm phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án Đường ĐH.805. Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Thanh Cao Trí. Điểm đáng chú ý là gói thầu này được tổ chức theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng công khai, song đến thời điểm đóng thầu chỉ thu hút được một doanh nghiệp duy nhất tham gia nộp hồ sơ và dễ dàng giành chiến thắng với mức giảm giá mang tính tượng trưng.
Kịch bản "một mình một ngựa" tại dự án giao thông nông thôn
Dự án nâng cấp, thi công xây dựng tuyến Đường ĐH.805 là một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm tại địa phương, sử dụng nguồn vốn tỉnh bổ sung có mục tiêu cho ngân sách xã kết hợp với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách xã Tân Thành. Gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án này được chủ đầu tư đưa ra mức giá kế hoạch cụ thể là 5.681.560.260 đồng.
Hồ sơ mời thầu điện tử (E-HSMT) đã được phê duyệt dựa trên Quyết định số 100/QĐ-PKT và được phát hành công khai rộng rãi trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Tuy nhiên, căn cứ theo biên bản mở thầu được lập tự động vào lúc 08h34 ngày 23/06/2026, hệ thống e-GP ghi nhận chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Thanh Cao Trí.
Do không phải đối mặt với bất kỳ áp lực cạnh tranh nào từ các đối thủ khác, doanh nghiệp này đã chào mức giá dự thầu sau giảm giá là 5.648.753.132 đồng. Đối chiếu giữa giá gói thầu được duyệt và giá đề nghị trúng thầu, số tiền tiết kiệm được cho nguồn ngân sách nhà nước chỉ vỏn vẹn ở mức 32.807.128 đồng.
Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 113/BC-CTY được lập bởi đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Tư vấn - Thương mại Ninh An thể hiện, tổ chuyên gia gồm ông Phạm Phú Quý và bà Cao Thị Tuyết Mỹ đã nhanh chóng chấm điểm đạt tuyệt đối cho nhà thầu độc nhất ở tất cả các bước đánh giá về tính hợp lệ, năng lực kinh nghiệm cũng như giải pháp kỹ thuật mà không cần phải thực hiện bất kỳ thể thức yêu cầu làm rõ hay bổ sung hồ sơ nào.
Chân dung nhà thầu "bản địa" với tỷ lệ trúng thầu xấp xỉ 85,39%
Theo tìm hiểu sâu về hồ sơ năng lực doanh nghiệp, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Thanh Cao Trí có mã số thuế là 3901219106, thành lập ngày 24/02/2016, đăng ký trụ sở chính tại địa bàn số 15, Tổ 5, Ấp Trường Thọ, Phường Long Hoa, tỉnh Tây Ninh, do ông Huỳnh Minh Nhựt làm đại diện pháp luật.
Dữ liệu thống kê lịch sử đấu thầu cho thấy, tính đến thời điểm hiện tại, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Thanh Cao Trí đã tham gia đấu tổng cộng 192 gói thầu khác nhau. Trong đó, doanh nghiệp đã được công bố trúng thầu tới 166 gói, trượt 25 gói và có 1 gói chưa có kết quả. Tỷ lệ trúng thầu toàn diện của doanh nghiệp này đạt mức xấp xỉ 85,39%. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã tham gia và trúng thầu (bao gồm cả vai trò độc lập lẫn các gói liên danh thành phần) đạt tích lũy khoảng hơn 294 tỷ đồng.
Đáng chú ý, tỷ lệ chào giá trung bình của nhà thầu này khi trúng thầu so với giá dự toán luôn giữ ở mức rất cao là khoảng 96,44%. Địa bàn hoạt động của doanh nghiệp thể hiện tính khu vực tuyệt đối khi có tới 192 gói thầu được thực hiện trực tiếp tại tỉnh Tây Ninh.
Trong tháng 6 ngoài gói xây lắp nêu trên thì trước đó ngày 23/06/2026 Công ty Thanh Cao Trí còn trúng gói Xây lắp (Bao gồm: Xây dựng và đảm bảo an toàn giao thông) tại Phòng Kinh tế xã Hòa Hội trị giá 2.380.586.000 đồng.
Góc nhìn chuyên gia về tính cạnh tranh
Dưới góc nhìn của các chuyên gia pháp lý và kinh tế, việc các gói thầu chào hàng cạnh tranh hay đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự không phải là hiện tượng hiếm gặp, tuy nhiên điều này cần được phân tích kỹ lưỡng dưới góc độ hiệu quả kinh tế và tối ưu vốn ngân sách.
Theo luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM), Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và hệ thống văn bản sửa đổi bổ sung mới nhất bởi Luật số 90/2025/QH15 đã quy định rất rõ ràng về việc đa dạng hóa, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đấu thầu qua mạng nhằm mục tiêu tối thượng là tối ưu hóa giá trị thặng dư và tiết kiệm nguồn chi đầu tư phát triển.
Theo luật sư Nguyễn Thị Hương, quy trình tổ chức đấu thầu cần phải rà soát chặt chẽ xem các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu có vô hình trung tạo ra rào cản kỹ thuật hay hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác hay không. Việc một gói thầu có giá trị hơn 5,6 tỷ đồng nhưng chỉ tiết kiệm được khoảng 32,8 triệu đồng cho thấy mục tiêu tối ưu hóa chi phí chưa đạt được như kỳ vọng.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.
