Dự án Sentinel của Mỹ đối mặt nhiều thách thức về chi phí và tiến độ

Chương trình tên lửa Sentinel Mỹ đang trong quá trình tái cơ cấu, gây lo ngại về khả năng thay thế tên lửa Minuteman III lâu đời.

Tư lệnh Tư lệnh Tấn công Toàn cầu Không quân Mỹ (AFGSC), Đại tướng Stephen Davis, cho biết chương trình tên lửa đạn đạo xuyên lục địa LGM-35 Sentinel vẫn đang trong giai đoạn tái cơ cấu, sau gần hai năm rà soát toàn diện nhưng chưa đạt được đột phá đáng kể. Đến nay, chưa có mốc thời gian rõ ràng cho việc đưa Sentinel vào hoạt động, buộc Không quân Mỹ phải tiếp tục kéo dài vòng đời của các tên lửa LGM-30 Minuteman III ra đời từ thập niên 1970 nhằm duy trì trụ cột trên bộ của bộ ba răn đe hạt nhân.

Sentinel được coi là chương trình hiện đại hóa quan trọng nhất của Không quân Mỹ, đồng thời là một trong những dự án quốc phòng lớn nhất do Bộ Quốc phòng triển khai. Năm 2020, Không quân Mỹ ký hợp đồng phát triển trị giá 13,3 tỷ USD với Northrop Grumman, nhằm thay thế hơn 400 tên lửa Minuteman III theo tỷ lệ một đổi một. Khi đó, tổng chi phí toàn chương trình được ước tính khoảng 100 tỷ USD.

article-697c9d3790e6f6-28267821.jpg
Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Sentinel - minh họa

Tuy nhiên, các yêu cầu kỹ thuật mở rộng nhanh chóng khiến chi phí leo thang. Đến đầu năm 2024, tổng ngân sách đã vượt 130 tỷ USD, kích hoạt Đạo luật Nunn-McCurdy và buộc Quốc hội Mỹ yêu cầu tái cơ cấu toàn diện. Tháng 7/2025, Lầu Năm Góc công bố con số mới lên tới 160 tỷ USD, và ngay cả sau tái cơ cấu, chi phí vẫn ở mức 140 tỷ USD, cao hơn 80% so với ước tính ban đầu.

Một trong những nguyên nhân lớn nhất là việc không thể tái sử dụng các hầm phóng Minuteman III hiện có, buộc Mỹ phải xây dựng hoàn toàn hệ thống hầm phóng mới. Các phương án thay thế như triển khai trong đường hầm hoặc lòng hồ cạn từng được cân nhắc nhưng cuối cùng đều bị loại bỏ.

Khủng hoảng quản lý cũng bộc lộ rõ khi Đại tá Charles Clegg, Giám đốc chương trình Sentinel, bị miễn nhiệm vào tháng 6/2024 với lý do “mất niềm tin”. Việc tái cơ cấu kéo dài khiến lịch thử nghiệm bay đầu tiên liên tục bị đẩy lùi. Từ kế hoạch ban đầu giai đoạn 2023-2024, mốc thử nghiệm đã lùi sang 2026 rồi tiếp tục không còn thời hạn xác định. Trước đó, Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) từng dự báo chuyến bay thử đầu tiên sớm nhất cũng phải đến năm 2028, song khả năng này ngày càng mong manh.

article-697c9a3a5fe357-84595331.jpg
Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Minuteman III

Tình trạng đội vốn của Sentinel diễn ra trong bối cảnh ngân sách Không quân Mỹ chịu áp lực lớn, khi đồng thời phải đầu tư cho các chương trình máy bay ném bom chiến lược mới, duy trì F-35A, phát triển tiêm kích F-47, cùng các dự án AEW&C và máy bay tiếp dầu thế hệ mới. Tháng 9/2025, GAO tiết lộ Không quân Mỹ thậm chí đang cân nhắc kéo dài tuổi thọ Minuteman III tới năm 2050 - một phương án được xem là cực đoan.

Minuteman III hiện là dòng ICBM lâu đời nhất còn hoạt động trên thế giới, trong khi Nga và Trung Quốc đã nhanh chóng hiện đại hóa kho tên lửa chiến lược, tích hợp phương tiện lướt siêu vượt âm, còn Triều Tiên cũng đạt tiến bộ tương tự với tên lửa tầm trung. Trước nguy cơ Sentinel tiếp tục trượt dài, đã xuất hiện lo ngại rằng Mỹ có thể buộc phải xem xét lại vai trò của trụ cột hạt nhân trên bộ, chuyển trọng tâm sang tàu ngầm hạt nhân chiến lược và máy bay ném bom.

Military Watch

Warren Buffett cảnh báo AI nguy hiểm như vũ khí hạt nhân

Warren Buffett so sánh AI với vũ khí hạt nhân, cho rằng ngay cả người tạo ra nó cũng không biết công nghệ này sẽ đi về đâu và có thể vượt tầm kiểm soát.

khi-1.png
Warren Buffett, cựu CEO của Berkshire Hathaway và một trong những nhà đầu tư vĩ đại nhất mọi thời đại, vừa gây chú ý khi ví trí tuệ nhân tạo giống như vũ khí hạt nhân trong chương trình đặc biệt phát sóng trên CNBC.
khi-2.png
Theo ông, mối nguy lớn nhất không nằm ở bản thân AI mà ở việc ngay cả những người dẫn dắt công nghệ này cũng không biết nó sẽ tiến hóa theo hướng nào.

IAEA nói gì về kế hoạch nối lại thử hạt nhân của Mỹ?

Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Rafael Grossi, cho rằng kế hoạch nối lại các vụ thử hạt nhân của Mỹ làm suy yếu an ninh quốc tế.

RT đưa tin ngày 5/11, Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi cho rằng quyết định nối lại thử nghiệm vũ khí hạt nhân của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho thấy một cuộc khủng hoảng toàn cầu đang ngày càng sâu sắc và làm suy yếu hệ thống an ninh và hòa bình quốc tế.

Phát biểu với kênh truyền hình LCI của Pháp hôm 4/11, ông Grossi nhấn mạnh rằng quyết định của Tổng thống Trump là "biểu hiện của sự bất an sâu sắc, căng thẳng và chia rẽ ngày càng tăng", đồng thời nói thêm rằng điều này làm suy yếu cả hòa bình toàn cầu và chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân.