Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Đồng Xoài (TP Đồng Nai) vừa ban hành Quyết định số 202/QĐ-KTHT&ĐT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng đường vào xóm Bưng Mây, Khu phố Tân Thành 6 (từ đường Quốc lộ 14 đến đường QH số 39). Dự án có tổng mức đầu tư 4 tỷ đồng, được UBND phường Đồng Xoài phê duyệt tại Quyết định số 1107/QĐ-UBND ngày 30/06/2026, sử dụng nguồn vốn bổ sung có mục tiêu từ ngân sách TP Đồng Nai giao cho ngân sách địa phương.
Cạnh tranh sít sao, tiết kiệm hơn 48 triệu đồng cho ngân sách
Gói thầu xây lắp có giá gói thầu được phê duyệt là 3.381.897.598 đồng, áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng trong nước, phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ và loại hợp đồng trọn gói với thời gian thi công 120 ngày. Căn cứ Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 174/QĐ-KTHT&ĐT ngày 08/07/2026 và Quyết định phê duyệt E-HSMT số 189/QĐ-KTHT&ĐT ngày 30/07/2026 do Phó Trưởng phòng Nguyễn Hiếu Thọ ký, gói thầu phát hành hồ sơ mời thầu từ ngày 05/08/2026 và đóng thầu vào chiều ngày 14/08/2026.
Biên bản mở thầu ghi nhận 02 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu gồm: Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Xuân Giang đề xuất giá dự thầu 3,334 tỷ đồng và Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư Thương mại Xây dựng Bảo An đề xuất giá dự thầu 3,353 tỷ đồng, cả hai đơn vị đều không đưa ra tỷ lệ giảm giá.
Đơn vị tư vấn đánh giá hồ sơ là Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Đồng Nai với Tổ chuyên gia gồm hai thành viên do ông Lương Đình Tố làm Tổ trưởng. Tại Báo cáo đánh giá số 37/BCĐG-DN ngày 19/08/2026, cả hai nhà thầu đều vượt qua các bước kiểm tra tính hợp lệ và năng lực kinh nghiệm. Ở bước đánh giá kỹ thuật theo phương pháp chấm điểm, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Xuân Giang đạt 86,65/100 điểm, trong khi Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư Thương mại Xây dựng Bảo An đạt 82,5/100 điểm. Cả hai nhà thầu đều vượt qua ngưỡng điểm yêu cầu tối thiểu (từ 70% trở lên) theo quy định của E-HSMT và Luật Đấu thầu.
Sau khi Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Thương mại Dịch vụ 2 tháng 5 hoàn tất Báo cáo thẩm định kết quả số 46/BCTĐ-2THANG5 ngày 24/08/2026, Phó Trưởng phòng Nguyễn Hiếu Thọ đã ký Quyết định số 202/QĐ-KTHT&ĐT lựa chọn Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Xuân Giang trúng thầu với giá 3,334 tỷ đồng. So với giá gói thầu 3,382 đồng, tiết kiệm khoảng 48,1 triệu đồng, tương đương 1,42%.
Năng lực nhà thầu
Dữ liệu hoạt động đấu thầu cho thấy, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Xuân Giang (mã số thuế: 3800913195) được thành lập từ tháng 05/2012, đặt trụ sở tại Khu phố 4, Phường Bình Phước, TP Đồng Nai. Doanh nghiệp đã tham gia 36 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trúng 29 gói, chỉ trượt 5 gói, đạt tỷ lệ trúng thầu xấp xỉ 80,5%. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt khoảng 106.290.367.431 đồng. Doanh nghiệp thường tham gia dự thầu tại TP Đồng Nai với khoảng 35/36 gói thầu.
Đáng chú ý, đối thủ cạnh tranh bị đánh trượt trong gói thầu này là Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư Thương mại Xây dựng Bảo An (mã số thuế: 3801157417) lại có mối quan hệ đối tác với Xuân Giang trong quá khứ. Dữ liệu lịch sử phân tích từ hệ thống ghi nhận Công ty Bảo An từng đóng vai trò là Bên mời thầu tại 02 gói thầu mà chính Công ty Xuân Giang tham gia dự thầu và trúng thầu tuyệt đối cả 2. Đến gói thầu nâng cấp đường xóm Bưng Mây, hai doanh nghiệp này lại cùng xuất hiện với tư cách là hai đối thủ độc lập cạnh tranh trực tiếp, bỏ giá sít sao để phân định thứ hạng.
Tính cạnh tranh thực chất và trách nhiệm tối ưu nguồn vốn
Việc một gói thầu có sự tham gia của 02 nhà thầu nhưng giá bỏ thầu bám rất sát nhau và hai doanh nghiệp từng có lịch sử quan hệ chủ đầu tư - nhà thầu đã tạo ra sự quan tâm đối với tính cạnh tranh thực chất của cuộc thầu.
Nhận định về khía cạnh pháp lý, theo Luật sư Nguyễn Văn Lập, Điều 6 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15) và Điều 4 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về bảo đảm cạnh tranh độc lập giữa các nhà thầu cùng tham dự một gói thầu. Pháp luật nghiêm cấm các hành vi thỏa thuận, dàn xếp giá hoặc thông đồng làm giảm tính cạnh tranh thực tế. Trường hợp các nhà thầu có mối quan hệ đối tác qua lại tham gia cùng một gói thầu đòi hỏi tổ chuyên gia và chủ đầu tư phải giám sát chặt chẽ, kiểm tra tính độc lập về hồ sơ nhằm bảo đảm không phát sinh hiện tượng cạnh tranh mang tính hình thức.
Dưới góc độ hiệu quả chi tiêu công, theo chuyên gia Đào Giang, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính tại Công văn số 5557/BTC ngày 05/05/2026 nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm và cắt giảm chi phí trong đấu thầu dự án đầu tư công.
BẢO ĐẢM CẠNH TRANH THỰC CHẤT VÀ KIỂM SOÁT XUNG ĐỘT LỢI ÍCH TRONG ĐẤU THẦU
Tại Điều 6 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) quy định rõ: Nhà thầu tham dự thầu gói thầu xây lắp phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với chủ đầu tư, bên mời thầu và các nhà thầu khác cùng tham dự thầu. Khoản 3 Điều 44 của luật này cũng nghiêm cấm hồ sơ mời thầu đưa ra các điều kiện hạn chế cạnh tranh hoặc tạo lợi thế cho một hay một số nhà thầu gây cạnh tranh không bình đẳng. Đồng thời, khoản 12 Điều 78 quy định người đứng đầu chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc tổ chức lựa chọn nhà thầu, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả kinh tế của gói thầu.
Quy định chi tiết nội dung này, Điều 4 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ nêu rõ các nguyên tắc đánh giá độc lập về pháp lý, tài chính và quan hệ sở hữu giữa các bên tham gia hoạt động đấu thầu. Các đơn vị tư vấn và tổ chuyên gia có trách nhiệm phát hiện, xử lý nghiêm theo quy định nếu có dấu hiệu nhà thầu tham dự thầu không bảo đảm tính độc lập hoặc có hiện tượng thông đồng, chuyển giao công việc trái quy định nhằm làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.
Đặc biệt, trong năm 2026, công tác quản lý tài chính đầu tư công được đặt dưới sự chỉ đạo quyết liệt tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 5557/BTC ngày 05/05/2026 hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu dự án đầu tư công. Văn bản yêu cầu các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát kỹ lưỡng khâu lập dự toán, cắt giảm triệt để các chi phí chưa cần thiết, nâng cao chất lượng lập giá gói thầu và đẩy mạnh thương thảo giảm giá trong quá trình hoàn thiện hợp đồng đối với trường hợp đấu thầu rộng rãi nhằm phát huy tối đa hiệu quả nguồn vốn ngân sách nhà nước.
