Vừa qua, Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Thuận Lợi đã công bố kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án nâng cấp láng nhựa tuyến đường khu làng 3. Đáng chú ý, diễn biến mở thầu cho thấy tính cạnh tranh của gói thầu này không cao khi chỉ có duy nhất một nhà thầu "độc diễn" từ bước nộp hồ sơ đến khi trúng thầu.
Sự "độc diễn" của nhà thầu duy nhất
Gói thầu "Thi công xây dựng" thuộc dự án: Nâng cấp láng nhựa đường từ nhà ông Quyết đến nhà ông Minh khu làng 3 ấp Thuận Hải, xã Thuận Lợi có giá dự toán được duyệt là 2.580.826.804 đồng (Hai tỷ, năm trăm tám mươi triệu, tám trăm hai mươi sáu nghìn, tám trăm linh bốn đồng). Nguồn vốn thực hiện từ ngân sách nhà nước (Vốn đầu tư công).
Căn cứ biên bản mở thầu ngày 01/04/2026, trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chỉ ghi nhận duy nhất một đơn vị nộp hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH một thành viên đầu tư xây dựng Tuấn Anh (gọi tắt là Công ty đầu tư xây dựng Tuấn Anh).
Sau quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT), ngày 14/04/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Thuận Lợi là Nguyễn Minh Tuấn đã ký Quyết định số 91/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Theo đó, Công ty đầu tư xây dựng Tuấn Anh chính thức trúng thầu với giá 2.541.930.000 đồng. Như vậy, so với giá gói thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt khoảng 38,9 triệu đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm khiêm tốn khoảng 1,5%.
Chân dung nhà thầu
Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH MTV đầu tư xây dựng Tuấn Anh (MSDN: vn3801134191), có trụ sở tại Đường Nguyễn Tất Thành, Khu Phố 2, Phường Phước Long, Đồng Nai, được thành lập năm 2016 do ông Nguyễn Mạnh Hùng là người đại diện pháp luật.
Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 04/2026 doanh nghiệp đã tham gia khoảng 73 gói thầu, trong đó trúng 54 gói, trượt 18 gói, 1 chưa có kết quả, 0 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 359.969.931.487 đồng (Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập: 161.305.577.592 đồng, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia và trúng thầu với vai trò liên danh: 198.664.353.895 đồng.
Từ đầu năm 2026 đến nay ngoài gói trúng đang phân tích nêu trên thì Công ty TNHH MTV đầu tư xây dựng Tuấn Anh còn trúng các gói. Cụ thể: Gói thầu: Thi công Thi công xây dựng láng nhựa đường từ cổng Công ty cao su Đồng Phú đến nhà ông Ngà ấp Thuận Phú 1 tại Trung tâm DVTH xã Thuận Lợi trị giá 1.928.117.000 đồng (tháng 03/2026); Gói thầu: Xây dựng tại Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Tân Khai, trị giá 1.815.000.000 đồng (tháng 02/2026); Gói thầu: Xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án khu vực Bù Gia Mập, trị giá 58.219.191.046 đồng (tháng 01/2026).
Góc nhìn chuyên gia pháp lý
Dưới góc độ chuyên gia, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TPHCM) chia sẻ: "Việc gói thầu chỉ có một nhà thầu tham gia là tình trạng không hiếm gặp trong hoạt động đấu thầu hiện nay. Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý đầu tư công, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn cần rà soát kỹ lưỡng quy trình phát hành hồ sơ mời thầu để đảm bảo không có các 'rào cản' kỹ thuật vô hình. Mục tiêu cao nhất phải là hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình trước ngân sách."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Lê Hân nhận định, đối với các gói thầu sử dụng vốn đầu tư công, tỷ lệ tiết kiệm dưới 2% khi chỉ có một nhà thầu tham dự là con số cần được các cơ quan chức năng lưu tâm để nâng cao hơn nữa tính cạnh tranh trong các lần đấu thầu tiếp theo tại địa phương.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.