Trên chiến tuyến Ukraine chứng kiến pha tấn công khiến giới quan sát sững sờ. Một UAV Ukraine hạ cánh thẳng lên xe phóng 9A316 của tổ hợp Buk-M2 Nga, di chuyển cùng mục tiêu hơn 15 km rồi kích nổ. Cú ra đòn hoàn hảo đến mức tàn nhẫn - một minh chứng cho bước nhảy vọt trong nghệ thuật chiến tranh không người lái.
Trong video, UAV Ukraine dính chặt lên thân xe Buk-M2 Nga đang di chuyển. Dữ liệu chiến thuật vẫn được truyền về sở chỉ huy từng giây. Biểu tượng “SYNC” hiện lên trên giao diện điều khiển - xác nhận UAV đang dùng thuật toán AI đồng bộ chuyển động.
Chiếc 9A316 - mắt xích không thể thiếu trong tổ hợp phòng không Buk-M2, mang theo 4 tên lửa 9M317 và đảm nhận luôn nhiệm vụ nạp đạn. Một số phiên bản của nó có khả năng khai hỏa độc lập. Việc UAV có thể lặng lẽ tiếp cận và hạ cánh lên phương tiện này cho thấy độ ổn định và kỹ năng điều khiển UAV ở cấp độ cao hiếm thấy của lực lượng Ukraine.
Buk-M2 là hệ thống phòng không tầm trung chủ lực của Nga, tầm bắn 45 km, sử dụng radar 9S36 và tên lửa dẫn đường chủ động. Các xe 9A317/9A316 thường hoạt động trong đội hình bốn chiếc, có khả năng tác chiến độc lập ngay cả khi bị gây nhiễu điện tử, vì vậy việc UAV thâm nhập được là điều cực kỳ hiếm hoi.
Khi đến vị trí triển khai, lính Nga không hề nhận ra “hành khách” bí ẩn trên xe. Một binh sĩ cảnh giác tiến lại kiểm tra, chụp ảnh rồi dùng gậy chọc thử và đó là giây phút “pháo hoa chiến trường” bùng nổ. Vụ nổ dữ dội khiến toàn bộ nhóm lính hoảng loạn tháo chạy.
Phân tích video cho thấy ít nhất hai UAV tham chiến đồng thời. Một chiếc phát nổ trên mục tiêu chính, chiếc còn lại có thể phối hợp dẫn đường hoặc tấn công vào phương tiện khác. Đây là minh chứng cho chiến thuật UAV hợp nhất nhiều tầng mà Ukraine đang phát triển.
Chiếc UAV được cho là mẫu cỡ nhỏ, nhưng tích hợp cảm biến tiên tiến. Một số chuyên gia nhận định nó có thể dùng cảm biến quang - hồng ngoại và hệ thống định vị quán tính, giúp duy trì ổn định khi bám lên phương tiện đang di chuyển, điều rất khó với UAV thương mại thông thường.
Đáng chú ý, phía trước xe 9A316 xuất hiện một phương tiện khác - nghi là 9A317M của Buk-M3, phiên bản hiện đại hơn với radar riêng và tên lửa 9R31M tầm bắn 70 km. Nếu đúng, đây là bằng chứng đầu tiên về việc Buk-M2 và Buk-M3 phối hợp tác chiến hỗn hợp, điều hiếm thấy trong lực lượng Nga.
Buk-M3 sử dụng bệ phóng thẳng đứng, tốc độ phản ứng nhanh và khả năng kháng chế áp điện tử vượt trội. Tuy nhiên, xe nạp 9A316 của Buk-M2 không tương thích hoàn toàn với Buk-M3. Sự xuất hiện song song của hai biến thể trong một đơn vị cho thấy Nga có thể đang ghép tạm đội hình hoặc bù đắp thiệt hại chiến đấu.
Vụ việc phơi bày lỗ hổng trong cấu trúc phòng không Nga: sự pha trộn giữa các thế hệ khiến việc hiệp đồng, bảo vệ và phản ứng trở nên thiếu đồng bộ. UAV Ukraine đã khai thác chính khoảng trống đó, tấn công từ bên trong, kiểu chiến tranh phi đối xứng điển hình khiến đối phương khó đối phó.
Với Ukraine, đây không chỉ là đòn đánh vật lý mà còn là đòn tâm lý và công nghệ. UAV không còn đơn thuần là vũ khí cảm tử, mà là công cụ xâm nhập, định vị và tiêu diệt chính xác trong lòng hệ thống phòng không đối phương. Nhóm Lasar trước đây từng thử nghiệm chiến thuật tương tự, nhưng chưa bao giờ đạt độ tinh vi như lần này.
Các nhà phân tích nhận định đây là bước ngoặt trong tư duy tác chiến UAV của Ukraine: từ việc dùng UAV đơn lẻ, họ đã chuyển sang tác chiến trí tuệ nhân tạo, đa tầng và xâm nhập sâu. Khi “lá chắn thép” như Buk bị tấn công ngay trên thân mình, ưu thế công nghệ và chiến thuật trên bầu trời Đông Âu đang dần nghiêng về phía Kiev.
