Tờ South China Morning Post (SCMP) ngày 28/9 đưa tin, hoạt động kinh doanh của chuỗi cà phê Trung Nguyên Legend đang phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc, cung cấp các loại cà phê rang xay pha phin đặc trưng với nguồn nguyên liệu tươi mới từ Việt Nam.
Khi mạng lưới cửa hàng mở rộng khắp Trung Quốc, khâu hậu cần đã trở thành một điểm nghẽn. Trung Nguyên tập trung thu mua hạt cà phê đúng vụ từ các đồn điền tại Việt Nam, nhưng việc vận chuyển kết hợp đường bộ và đường biển sang Trung Quốc lại đi theo lộ trình vòng vèo và đôi khi bị chậm trễ.
Đại diện của Trung Nguyên hy vọng rằng Kênh đào Bình Lục - tuyến đường thủy nối sông với biển đầu tiên của Trung Quốc vừa khánh thành đầu tháng này – sẽ mang lại một lối đi tắt thuận tiện hơn.
"Các sà lan biển cỡ lớn chở hạt cà phê từ Việt Nam sẽ có thể đi dọc theo tuyến kênh mới để đến thẳng Nam Ninh và các trung tâm nội địa khác của Trung Quốc", Huang Weiqiang - đồng quản lý khu vực của Trung Nguyên tại thành phố Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc - cho biết. "Không cần phải chuyển tải sang các tàu nhỏ hơn... điều này có tiềm năng giúp chúng tôi gia tăng doanh số tại Trung Quốc."
Tàu thuyền di chuyển trên Kênh đào Bình Lục tại thành phố Khâm Châu, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc, vào tháng 9/2026. Ảnh: Tân Hoa Xã
Các doanh nghiệp trên khắp Đông Nam Á cũng kỳ vọng kênh đào dài 134,2 km này sẽ tạo ra tác động tích cực lan tỏa đến thương mại và hậu cần, nhờ khả năng kết nối các tuyến sông nội địa và huyết mạch vận tải biển ở phía tây nam Trung Quốc với Vịnh Bắc Bộ.
Theo Tân Hoa Xã (Trung Quốc), Kênh đào Bình Lục là tuyến đường thủy nhân tạo nối sông với biển đầu tiên được xây dựng kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập vào năm 1949. Với mức đầu tư dự kiến là 72,7 tỷ nhân dân tệ (10,8 tỷ USD), dự án này (khởi công vào tháng 8/2022) được thiết kế để tiếp nhận các tàu có trọng tải lên tới 5.000 tấn và giúp tiết kiệm hơn 5 tỷ nhân dân tệ tổng chi phí vận tải mỗi năm.
Lo ngại mất cân bằng thương mại
Tuy nhiên, theo SCMP, cũng có những lo ngại rằng cơ sở hạ tầng mới này có thể khiến cán cân thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN càng trở nên mất cân bằng hơn.
"Con kênh này cần tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại hai chiều, nhất là khi Bắc Kinh đã nhiều lần cam kết mở rộng nhập khẩu", một quan chức thuộc Văn phòng Quảng Châu của Ủy ban Đầu tư Thái Lan cho biết khi tham dự Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO) thường niên tại Nam Ninh – sự kiện vừa kết thúc vào ngày 21/9.
"Nó không chỉ nên phục vụ việc Trung Quốc xuất khẩu sang Thái Lan, mà còn cả chiều ngược lại từ Thái Lan sang Trung Quốc. Hy vọng rằng nhiều hàng hóa Thái Lan hơn (từ sầu riêng, gạo cho đến linh kiện điện tử) có thể được vận chuyển qua kênh đào này để thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Quốc", quan chức Thái Lan nói.
Theo dữ liệu từ Hải quan Trung Quốc, trong 8 tháng đầu năm nay, ASEAN đã nhập khẩu lượng hàng hóa trị giá 546 tỷ USD từ Trung Quốc, tăng 25,8% so với cùng kỳ năm ngoái; trong khi kim ngạch xuất khẩu của khối sang Trung Quốc đạt 316,7 tỷ USD.
Vì Kênh đào Bình Lục giúp hàng hóa không cần trung chuyển qua Quảng Châu hay Thượng Hải – qua đó rút ngắn quãng đường, giảm chi phí và tránh ùn tắc – nên vị quan chức Thái Lan cho rằng thâm hụt thương mại của nước bà có thể sẽ gia tăng.
"Với con kênh này, các công ty Trung Quốc hoạt động tại Thái Lan sẽ có phương thức dễ dàng và nhanh chóng hơn để nhập khẩu linh kiện và máy móc từ Trung Quốc... cần phải tái cân bằng sự chênh lệch trong cán cân thương mại", bà nói.
Các nhà phân tích cho rằng Kênh đào Bình Lục có thể gắn kết chặt chẽ hơn địa lý kinh tế của Đông Nam Á với vùng nội địa Trung Quốc trong bối cảnh cán cân ảnh hưởng thương mại đang có sự dịch chuyển.
"ASEAN cần chủ động nghiên cứu các tác động và tận dụng tối đa lợi ích từ dự án này", Alice Chan - Giám đốc điều hành của Trung tâm Đổi mới và Hợp tác APAC (Singapore) - nhận định.
Bà Chan nói thêm rằng các hiệp định thương mại như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có thể đảm bảo lợi ích từ con kênh được phân bổ và lan tỏa đồng đều tới cả Trung Quốc và ASEAN.
Gian hàng của chuỗi cà phê Việt Nam Trung Nguyên Legend tại Hội chợ Trung Quốc - ASEAN ở thành phố Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc, vào ngày 20/9/2026. Ảnh: SCMP
SCMP đưa tin, bên cạnh đó, nhờ có Kênh đào Bình Lục, các tuyến vận chuyển hàng hóa trực tiếp, như tuyến giữa Nam Ninh và thành phố cảng Cần Thơ ở Đồng bằng sông Cửu Long, hứa hẹn mang lại cơ hội hai chiều.
Chuỗi cà phê Trung Nguyên nằm trong số các doanh nghiệp sẽ xem xét sử dụng các tuyến đường mới, các giám đốc điều hành của công ty cho biết tại triển lãm ở Nam Ninh.
Khu công nghiệp Khâm Châu Trung Quốc - Malaysia 14 năm tuổi, nằm ở vị trí chiến lược tại thành phố Khâm Châu nơi kênh đào đổ ra biển, cũng đang hy vọng khai thác tiềm năng của nó và đã tăng cường các nỗ lực hợp tác công nghiệp để khuyến khích nhiều nhà sản xuất nước ngoài hơn nữa đến thành lập nhà máy tại đây.
