Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ cắt giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức, một lần nữa làm dấy lên sự chú ý về vai trò của Mỹ tại châu Âu, theo AP.

80.000 đến 100.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại châu Âu

Thông thường, khoảng 80.000 đến 100.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại châu Âu, trong đó hơn 36.000 quân nhân ở Đức. Lầu Năm Góc hôm 1/5 thông báo sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, và ngay ngày hôm sau, ông Trump tuyên bố con số này có thể còn cao hơn nhiều.

Sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu bắt nguồn từ sau Thế chiến II năm 1945, khi Mỹ giúp ổn định và tái thiết khu vực này. Gần đây hơn, lực lượng này đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ các chiến dịch tại Bắc Cực, châu Phi và Trung Đông, bao gồm cả cuộc xung đột hiện tại với Iran.

Tuy nhiên, ông Trump đã phá vỡ sự đồng thuận lưỡng đảng kéo dài nhiều năm, chỉ trích các đồng minh châu Âu trong NATO và thực hiện lời đe dọa giảm cam kết của Mỹ đối với an ninh của châu lục. Thông báo mới nhất của ông Trump được đưa ra sau khi căng thẳng leo thang với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người tuần trước cho rằng Washington thiếu chiến lược rõ ràng.

Bộ Chỉ huy châu Âu của Mỹ (EUCOM), được thành lập năm 1947, là một trong 11 bộ chỉ huy tác chiến của Bộ Quốc phòng Mỹ, phụ trách khoảng 50 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Bên cạnh hơn 36.000 binh sĩ Mỹ tại Đức, Italy hiện có hơn 12.000 binh sĩ Mỹ và Vương quốc Anh có khoảng 10.000, theo số liệu của Lầu Năm Góc công bố vào tháng 12/2025.

Lầu Năm Góc chưa cung cấp nhiều chi tiết về những đơn vị hoặc chiến dịch nào sẽ bị ảnh hưởng trong đợt rút quân khỏi Đức vừa được công bố hôm 1/5. Tuy nhiên, hành động của Mỹ là điều Đức đã dự đoán từ trước.

Theo AP, Mỹ đã tăng cường triển khai quân tại châu Âu sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine cách đây bốn năm.

Mở rộng sức mạnh trên toàn cầu

Bên cạnh vai trò răn đe Nga, sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu còn giúp Washington mở rộng sức mạnh trên toàn cầu.

Đại tướng Alexus Grynkewich, Tư lệnh lực lượng Mỹ và NATO tại châu Âu, đã nhấn mạnh lợi ích của việc duy trì lực lượng mạnh trên lục địa này trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện vào tháng Ba.

“Việc duy trì năng lực quân sự tại châu Âu, có kho vũ khí tại châu Âu cho phép chúng ta hỗ trợ Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ trong việc tiêu diệt khủng bố tại châu Phi, hoặc hỗ trợ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ khi thực hiện Chiến dịch Epic Fury”, ông nói với các nhà lập pháp, đề cập đến cuộc chiến với Iran. “Khoảng cách ngắn hơn, chi phí thấp hơn và dễ dàng hơn nhiều để triển khai sức mạnh”, Đại tướng Alexus Grynkewich nói tiếp.

Đức là nơi đặt trụ sở của Bộ Chỉ huy châu Âu và châu Phi của Mỹ, căn cứ không quân Ramstein và trung tâm y tế Landstuhl, nơi điều trị thương binh từ các cuộc chiến tại Afghanistan và Iraq. Vũ khí hạt nhân của Mỹ cũng được bố trí tại quốc gia này.

Mỹ hiện có khoảng 100 quả bom hạt nhân triển khai tại các căn cứ ở châu Âu, theo ước tính tháng Ba của Liên đoàn Các nhà khoa học Mỹ. Báo cáo cho biết những quả bom này được đặt tại các căn cứ ở Bỉ, Đức, Italy, Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời có khả năng cũng có tại một căn cứ ở Vương quốc Anh.

Kêu gọi chuyển lực lượng Mỹ sang Đông Âu

Ngay trước khi ông Trump phát biểu với báo giới hôm 2/5, các lãnh đạo của Đảng Cộng hòa tại cả hai Ủy ban Quân vụ trong Quốc hội đã bày tỏ lo ngại về kế hoạch của Lầu Năm Góc, cảnh báo rằng việc rút quân sớm khỏi châu Âu sẽ gửi "tín hiệu sai lầm" tới Tổng thống Nga Vladimir Putin khi cuộc xung đột Nga - Ukraine vẫn tiếp diễn.

Thượng nghị sĩ Roger Wicker (bang Mississippi) và Hạ nghị sĩ Mike Rogers (bang Alabama) cho rằng nên chuyển quân tới các căn cứ ở Đông Âu thay vì rút hoàn toàn.

Nhiều nhà lập pháp cũng cho biết các đồng minh đã “đầu tư đáng kể để tiếp nhận binh sĩ Mỹ”.

Theo nghị sĩ Wicker và Rogers, sau thông báo hôm 3/5, Lầu Năm Góc cũng đã quyết định hủy kế hoạch triển khai một tiểu đoàn pháo binh tầm xa của Lục quân Mỹ tới Đức, đơn vị vận hành các hệ thống tên lửa phóng từ mặt đất.

Châu Âu cần tự phòng thủ

Trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia của Mỹ được công bố hồi tháng Một - một tài liệu toàn diện vạch ra tầm nhìn từ việc răn đe Trung Quốc, phòng vệ trước các cuộc tấn công mạng đến ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Iran - chính quyền Mỹ nhấn mạnh châu Âu cần làm nhiều hơn cho an ninh của chính mình.

“Chúng ta vẫn sẽ tiếp tục gắn bó với châu Âu, nhưng phải - và sẽ - ưu tiên bảo vệ lãnh thổ Mỹ và răn đe Trung Quốc”, tài liệu nêu rõ.

Bên cạnh đó, tài liệu cũng lưu ý rằng sức mạnh kinh tế của châu Âu, dù đang giảm tương đối trên toàn cầu, vẫn rất đáng kể. Tài liệu đề cập đến cam kết gần đây của các nước NATO về việc nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP.

Đức tăng cường sức mạnh lực lượng vũ trang

Đức đã bắt đầu hiện đại hóa quân đội Bundeswehr kể từ năm 2022. Năm đó, Berlin thành lập quỹ đặc biệt trị giá 100 tỷ euro (117 tỷ USD) để tăng cường sức mạnh cho Bundeswehr, phần lớn số tiền này đã được dành cho việc mua sắm trang thiết bị mới.

Cuối năm ngoái, Chính phủ của Thủ tướng Merz công bố kế hoạch nâng số quân nhân lên 260.000 người, tăng từ khoảng 180.000 hiện tại. Berlin cũng cho biết sẽ cần khoảng 200.000 quân dự bị, gấp đôi con số hiện nay.

Trong bài phát biểu sau khi Lầu Năm Góc công bố kế hoạch rút quân hôm 1/5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius thừa nhận châu Âu phải tự chịu trách nhiệm nhiều hơn cho an ninh của mình, nhấn mạnh rằng Bundeswehr đang phát triển, trang thiết bị quân sự được mua sắm nhanh hơn, cơ sở hạ tầng cũng đang được xây dựng.