AP đưa tin, Iran ngày 1/3 đã thành lập một hội đồng lãnh đạo lâm thời để đảm nhận các nhiệm vụ lãnh đạo và điều hành đất nước, sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei qua đời.

Hội đồng lãnh đạo lâm thời gồm những ai?

Hội đồng này bao gồm Tổng thống đương nhiệm của Iran, người đứng đầu ngành tư pháp nước này và một thành viên của Hội đồng Giám hộ do Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia Iran lựa chọn.

Theo đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và người đứng đầu ngành tư pháp theo đường lối cứng rắn, Gholamhossein Mohseni Ejei, cùng một thành viên của Hội đồng Giám hộ sẽ "tạm thời đảm nhận tất cả nhiệm vụ lãnh đạo".

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 1/3 cho biết hội đồng lãnh đạo lâm thời “đã bắt đầu làm việc".

Lãnh đạo tối cao Iran mới sẽ sớm được lựa chọn

Mặc dù hội đồng lãnh đạo sẽ điều hành đất nước trong thời gian chuyển tiếp, nhưng theo luật pháp Iran, Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên của nước này sẽ phải chọn ra một nhà lãnh đạo tối cao mới càng sớm càng tốt.

Hội đồng này hoàn toàn bao gồm các giáo sĩ dòng Shia được bầu chọn trực tiếp 8 năm một lần và các ứng cử viên của họ được Hội đồng Giám hộ, cơ quan giám sát hiến pháp của Iran, phê chuẩn.

Cơ quan này nổi tiếng với việc loại bỏ các ứng cử viên trong nhiều cuộc bầu cử ở Iran và Hội đồng Chuyên gia cũng không ngoại lệ. Trước đây, Hội đồng Giám hộ từng cấm cựu Tổng thống Iran Hassan Rouhani tham gia tranh cử vào Hội đồng Chuyên gia vào tháng 3/2024.

Theo AP, con trai của ông Khamenei, Mojtaba - một giáo sĩ Shia 56 tuổi, hiện là một trong những ứng cử viên tiềm năng cho vị trí Lãnh tụ tối cao Iran, mặc dù ông chưa từng giữ chức vụ trong Chính phủ.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 1/3 cho biết một nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran sẽ được lựa chọn trong “một hoặc hai ngày tới”.

Trong diễn biến mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tín hiệu sẵn sàng đàm phán với các nhà lãnh đạo mới của Iran sau cái chết của ông Khamenei. Tuy nhiên, một quan chức an ninh cấp cao của Iran viết trên mạng rằng: "Chúng tôi sẽ không đàm phán với Mỹ".

Biển người tưởng niệm Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei

Hàng nghìn người đã đổ về trung tâm thủ đô Tehran của Iran hôm 1/3 để tưởng niệm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei sau khi ông qua đời.

Lãnh tụ tối cao Iran Khamenei sinh ngày 19/4/1939 tại Mashhad, Iran. Vào những năm 1960 và 1970, ông từng tham gia các hoạt động chống lại Vua Mohammad Reza Pahlavi, bị cảnh sát mật bắt giữ và tra tấn. Năm 1981, ông tranh cử Tổng thống Iran và giành chiến thắng, tái đắc cử năm 1985. Tháng 6/1989, ông được bầu làm Lãnh tụ tối cao Iran.

Kể từ khi lên nắm quyền năm 1989, ông Khamenei đã cải tổ mạnh mẽ nước Cộng hòa Hồi giáo này, mở rộng đáng kể tầng lớp giáo sĩ Shia và xây dựng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo thành lực lượng quan trọng.

Theo AP, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã trở thành trụ cột quân sự và kinh doanh, lực lượng tinh nhuệ nhất của đất nước với tầm ảnh hưởng rộng khắp trên cả lĩnh vực kinh tế của Iran.

Dưới thời ông Khamenei, Iran chuyển sang hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, xây dựng cái gọi là Trục Kháng chiến để thúc đẩy lợi ích của mình trong khu vực.

Ông Khamenei đã ổn định Iran sau cuộc chiến với Iraq những năm 1980 và cầm quyền suốt hơn 3 thập kỷ.

Khi Tổng thống Mỹ Trump lên nắm quyền, ông Khamenei phải đối mặt với nỗ lực quyết liệt và khó lường hơn từ phía Mỹ trong việc ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Ông Trump đã đơn phương rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân của Iran với các cường quốc thế giới vào năm 2018, dẫn đến việc áp đặt lại các lệnh trừng phạt đối với nước Cộng hòa Hồi giáo này.

Khi các lệnh trừng phạt ngày càng siết chặt, tình trạng bất ổn trong xã hội ở Iran gia tăng. Các cuộc biểu tình kinh tế nổ ra vào năm 2017 và cũng leo thang vào năm 2019 khi giá xăng do Chính phủ ấn định tăng cao.

Các cuộc biểu tình lại bùng phát vào năm 2022 sau cái chết của Amini, một cô gái trẻ bị bắt giữ vì không đội khăn trùm đầu. Vào cuối tháng 12/2025, các cuộc biểu tình kinh tế mới nổ ra và phát triển thành phong trào biểu tình lớn nhất từ ​​trước đến nay tại nước này dẫn tới nhiều người thiệt mạng.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Iran tuyên bố hành động sát hại Lãnh tụ tối cao Khamenei là lời tuyên chiến với người Hồi giáo