Sáng 24/8, với đa số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Tuyến đường sắt dài 363km, tốc độ thiết kế tối đa 160km/h
Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua, phạm vi dự án có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (TP Hải Phòng).
Chiều dài tuyến chính khoảng 363km; chiều dài các tuyến nhánh khoảng 63km; đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.
Về quy mô, đầu tư mới đường đôi đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm, đường đơn đối với các đoạn tuyến còn lại; khổ 1.435mm; vận chuyển chung hành khách, hàng hóa.
Tuyến đường có tốc độ thiết kế 160km/h đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, tốc độ thiết kế 120km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội; tốc độ thiết kế 80 km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.
Về công nghệ, áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray; sử dụng sức kéo điện cho tuyến chính và đoạn tuyến nhánh nối từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; sử dụng sức kéo diesel và sẽ chuyển đổi đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai cho các tuyến nhánh kết nối cảng biển.
Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 289.339 tỷ đồng; phấn đấu hoàn thành cơ bản dự án chậm nhất vào năm 2030.
Nghị quyết cũng nêu rõ: UBND TP Hải Phòng chịu trách nhiệm huy động vốn và hiệu quả đầu tư đoạn tuyến nhánh nối ga Nam Hải Phòng với ga Nam Đồ Sơn, khu bến Nam Đồ Sơn bảo đảm khai thác đồng bộ các công trình này, không gây thất thoát, lãng phí. Bộ Xây dựng có trách nhiệm hỗ trợ UBND TP Hải Phòng trong quản lý thực hiện đầu tư đoạn tuyến nhánh này.
Quy mô đặc biệt lớn, lần đầu tiên triển khai ở Việt Nam
Trước khi đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình bày báo cáo giải trình, làm rõ ý kiến các đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự thảo Nghị quyết.
Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu tối đa, giải trình đầy đủ và hoàn thiện dự thảo nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng để trình Quốc hội.
Các ý kiến góp ý tập trung vào năm nhóm nội dung chính như: làm rõ về cơ sở điều chỉnh dự án; nội dung điều chỉnh và hiệu quả đạt được sau khi điều chỉnh dự án; cùng đó là các ý kiến đóng góp để Chính phủ chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện bảo đảm hoàn thành dự án đúng tiến độ, hiệu quả, không thất thoát lãng phí.
Đặc biệt, có nhiều ý kiến yêu cầu về kiểm tra, giám sát, công khai minh bạch, bảo đảm khách quan, chặt chẽ; đồng thời đề nghị đánh giá về khả thi nguồn vốn, khả năng cân đối nguồn vốn của dự án.
Các nội dung trên đã được giải trình đầy đủ. Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ làm rõ đối với từng khoản bổ sung, điều chỉnh chi phí.
Trong đó, chi phí xây lắp và thiết bị tăng 51.210 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tăng 34.849 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác cập nhật phù hợp với tình hình triển khai dự án tăng khoảng 163 tỷ đồng; chi phí dự phòng cập nhật lại giảm 114 tỷ đồng.
Ngoài ra, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ các loại chỉ phí, hạn chế tối đa việc tiếp tục phải điều chỉnh tổng mức đầu tư trong quá trình thực hiện dự án.
Về phương án nguồn vốn, khả năng cân đối; sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án khoảng 289.339 tỷ đồng. Bộ Xây dựng đã dự kiến nhu cầu vốn cho từng năm; trong đó giai đoạn 2021 - 2025 đã bố trí 711 tỷ đồng, giai đoạn 2026 - 2030 cần khoảng 224.586 tỷ đồng, giai đoạn 2031 - 2035 cần khoảng 64.042 tỷ đồng. Quốc hội đã quyết định nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác.
Về tiêu chuẩn kỹ thuật, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Xây dụng đánh giá các hệ thống tiêu chuẩn trên thế giới để lựa chọn, biên dịch và phê duyệt danh mục các tiêu chuẩn áp dụng cho dự án và bổ sung các thiết bị cần thiết bảo đảm khả năng kết nối liên vận quốc tế, đồng bộ, hiện đại, an toàn.
Đồng thời, trong tổng mức đầu tư của dự án đã tính toán chi phí đào tạo nguồn nhân lực để chủ động trong vận hành, bảo trì.
Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung quy định Chính phủ chịu trách nhiệm kiểm soát về công nghệ, kỹ thuật, bảo đảm tiên tiến, đồng bộ, an toàn, kết nối thuận lợi và chủ động trong vận hành, bảo trì.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có quy mô đặc biệt lớn, công nghệ kỹ thuật phức tạp, lần đầu tiên được triển khai ở Việt Nam. Trong thời gian qua xuất hiện nhiều yếu tố mới, chủ trương mới cần tập trung để bảo đảm mục tiêu được Đảng, Nhà nước đã định hướng.
