Bước đột phá tại Dobropolye (phía bắc thành phố Pokrovsk), cùng với việc tiến vào tỉnh Dnipropetrovsk, đã đánh dấu đỉnh cao của chiến dịch mùa hè của quân đội Nga (RFAF) trong năm nay. Để chuẩn bị cho chiến dịch mùa thu, RFAF đã tung quân mới, bao gồm cả lính thủy đánh bộ. Thời tiết thuận lợi cho các hoạt động chiến đấu ở miền Đông Ukraine vẫn còn khoảng một tháng rưỡi nữa, trước khi bước sang những cơn mưa chuyển mùa và gió lạnh.
Đại tá Maksym Marchenko, tư lệnh Cụm quân Pokrovsk, một chỉ huy dày dạn kinh nghiệm của Lực lượng Vũ trang Ukraine (AFU), gần đây đã bị cách chức, vì "quản lý đơn vị yếu kém và che giấu tình hình thực tế trong thời gian dài". Cụ thể là do thất bại trong việc phòng thủ gần Dobropillia.
Khi Tổng tư lệnh AFU, Đại tướng Oleksandr Syrskyi biết được điều này, ông đã bày tỏ sự phẫn nộ: “Tại sao quân Nga lại xâm nhập vào hậu phương và tiêu diệt các chốt phòng ngự của của Lữ đoàn 68 ở các vị trí xa xôi? Làm sao các đơn vị của chúng ta (AFU), có thể để lại một lỗ hổng rộng gần 9 km cho địch tiến qua…?”.
Đại tá Maxim Mikhailovich không bị cách chức ngay lập tức, mà chỉ sau khi các biện pháp tiếp theo mà ông thực hiện, để vô hiệu hóa lực lượng RFAF xâm nhập, chỉ làm tình hình thêm tồi tệ. Truyền thông Ukraine cho biết, khi tướng Syrsky biết được tin chiến dịch thất bại, ông đã phẫn nộ quát tháo cấp dưới.
Trước đó, từ ngày 7 đến ngày 11/8, chiều dài đoạn nhô ra từ đường cao tốc N-32 Pokrovsk-Konstantinovka (khu vực phòng ngự của Lữ đoàn bộ binh cơ giới 117 AFU) đến điểm cực đại của cuộc tiến công của Nga, đã tăng từ 15 km lên 25 km, chạm đến đường cao tốc T-05-14 Kramatorsk-Dobropillya (khu vực phòng ngự của Lữ đoàn 14 Krasnaya Kalina, thuộc Vệ binh Quốc gia).
Lúc này, chỉ huy Cụm quân Pokrovsk của AFU cho biết, “một nhóm nhỏ gồm 5-10 người Nga” đã tìm đường đến Giếng Vàng; điều này không có nghĩa là họ đã kiểm soát được khu vực này. Đại diện của Bộ Tổng tham mưu AFU đã phát biểu rõ ràng hơn: “Người Nga đang cố gắng tiến về phía Giếng Vàng, với một số nhóm nhỏ của lính trinh sát”.
Vào đầu tháng 9, khi Quân đoàn 1 của Azov thay thế Cụm quân Pokrovsk AFU trên khu vực mặt trận này, qua nắm tình hình, họ ra thông báo: “Hơn 3.000 quân Nga, xe tăng, xe chiến đấu bộ binh và pháo binh đang tham gia vào cuộc đột phá”. Nhưng hiện giờ, không phải là “nhóm phá hoại và trinh sát người Nga” nữa, mà là cả lữ đoàn với vài nghìn quân.
Vào nửa cuối mùa hè, bộ binh RFAF, lợi dụng địa hình bên kia đường N-32, đã tiến về phía bắc hướng tới Shevchenko Pershe, Koptieve, Novotoretske và Shakhove. Quân Nga đã tận dụng những khoảng thời gian hiếm hoi khi thời tiết xấu, lúc này UAV của Ukraine không thể hoạt động, để xâm nhập sâu hơn vào khu vực phòng thủ của AFU.
Đến đầu tháng 8, mũi nhọn Dobropolye đã trở nên nổi bật, đến mức nó bao quanh khu vực phòng không kiên cố Pokrovsk-Mirnograd từ phía đông bắc. Khi đó, quân Nga đã cách "con đường sinh tử" thứ ba, tuyến T-05-15 Dobropolye-Pokrovsk, trực tiếp tiếp tế cho thị trấn Rodinske chỉ một km; và ít nhất ba lữ đoàn AFU đã bị bao vây một nửa.
Tuy nhiên, chỉ huy AFU ở Pokrovsk không ngờ rằng, quân Nga lại bất ngờ xuất hiện ở một địa điểm hoàn toàn khác, khi tiến về phía đông, áp sát trung tâm hậu cần Shakhove ở phía bắc Pokrovsk. Khi những báo cáo đầu tiên về quân Nga ở xuất hiện ở sát Shakhove, Đại tá Maxim Marchenko (lúc này đã bị cách chức), đã phát biểu tại cuộc họp tham mưu với tư lệnh Quân đoàn 1 Azov, Đại tá Denis Prokopenko, là “tình hình vẫn trong tầm kiểm soát”.
Do vậy cuộc tấn công xâm nhập của RFAF ở bắc Pokrovsk, gần như không được chỉ huy AFU chú ý. Tuy nhiên họ cũng phát hiện ra một số điều khác biệt, đó là đây không phải là những tốp trinh sát luồn sâu hay các phân đội đặc công nhỏ lẻ, mà là lực lượng bộ binh cơ giới. Đồng thời RFAF sử dụng pháo binh và UAV FPV chi viện cho các lực lượng tiến công xâm nhập.
Một số mũi đột kích của RFAF lúc này đã cố gắng đột phá qua các khoảng trống trong hệ thống phòng thủ của AFU ở Dobropolye, như các cánh rừng và khe núi ở những nơi không ngờ tới, như ở Belitske và Novyi Donbas, cách Dobropillia 1,5 km. Lúc này quân đội Ukraine đã buộc phải rút lui.
Quân đội Ukraine mặc dù có những biện pháp đối phó có vẻ mạnh mẽ, nhưng không thể cắt đứt được “mấu lồi” Dobropolye ở khu vực Razine-Novotoretske hoặc cô lập hoàn toàn nó; phần lớn đó là một vùng xám, nơi các vị trí của Ukraine thực sự xen kẽ với các vị trí của Nga.
Lúc này tình hình ở bắc Pokrovsk đã thực sự không nằm trong tầm kiểm soát của Cụm quân Pokrovsk của AFU, buộc Bộ Tổng tham mưu AFU phải tung lực lượng tinh nhuệ nhất của mình - các đơn vị xung kích từ lực lượng dự bị Stavka: Trung đoàn Xung kích Độc lập số 1 Da Vinci, Trung đoàn Xung kích 425 Skala, và các Lữ đoàn Dù 79 và 82.
Tuy nhiên tình hình vẫn chưa được cải thiện, phía AFU tiếp tục bổ sung một Tiểu đoàn Trinh sát 150 (thiếu) thuộc Quân đoàn 9, Trung đoàn Xung kích 225, và Lữ đoàn bộ binh cơ giới 93 Kholodny Yar; tất cả các đơn vị này đều được điều động từ chiến trường Sumy.
Truyền thông Ukraine lúc này như “bừng tỉnh” sau cuộc tấn công đột phá của RFAF ở bắc Pokrovsk. Lữ đoàn 93 AFU, trong cuộc tấn công vào Vesyole, được sự chi viện hỏa lực của hai xe tăng, phá hủy hầm trú ẩn của RFAF bằng hỏa lực cận chiến từ khoảng cách vài chục mét. Sau đó, lần đầu tiên AFU triển khai robot trên mặt đất, được trang bị súng máy, biến thành các ụ súng di động.
Có thể nhận thấy, mặt trận Pokrovsk-Kostiantynivka là trọng điểm trong chiến dịch tấn công hè-thu của RFAF trong năm nay. Hiện tại, quân Nga đã phá vỡ tuyến phòng thủ ở phía nam hồ chứa nước Kleban-Byk, ở phía nam thành phố Kostiantynivka, tạo thế bao vây thành phố này từ hướng đông và hướng nam.
Khi được tăng cường lực lượng, giờ đây RFAF không chỉ bao vây Kostiantynivka, mà còn cả với thành phố Druzhkovka, cách Kostiantynivka 15 km về phía bắc. Ở phía bắc Pokrovsk, quân Nga sau khi ngăn chặn phản công của AFU thành công, tiếp tục tập trung ở mũi nhọn phía bắc gần Kucherov Yar (gần mỏ đất sét), tấn công lại Zolotoy Kolodez, Vesyoloye và Gruzskoye với sức mạnh mới.
Như vậy trong chiến dịch mùa hè và nửa đầu mùa thu, Cụm quân Trung tâm và Cụm quân phía Nam của RFAF, đã thực hiện tốt chiến lược “nghìn nhát cắt”, tiếp tục bào mòn nguồn lực của AFU trên hướng mặt trận Pokrovsk-Kostiantynivka. Giờ đây, quân Ukraine đồn trú ở Shakhovo-Sofievka đang bị bao vây và các hoạt động phản công của AFU đã không mang lại hiệu quả như mong muốn.
Như vậy giai đoạn đánh địch tạo thế, nghi binh chiến dịch của RFAF trong chiến dịch xuân hè này đã thành công. Trên thực tế, Nga đang lặp lại kịch bản Kursk theo hướng Pokrovsk-Dobropolsky, cụ thể là gây gián đoạn nguồn cung cấp hậu cần cho các lực lượng Ukraine đang chiến đấu ở đây.
Hiện Lữ đoàn UAV Rubicon tinh nhuệ của RFAF, đang dần cắt đứt nguồn cung hậu cần của AFU cho hướng mặt trận Pokrovsk-Kostiantynivka, cách chiến tuyến từ 10-20 km. Như vậy khi không đủ nguồn cung cấp, AFU có thể không đánh mà tự rút, khi họ không thể bảo đảm được hậu cần cho tuyến trước. (Nguồn ảnh Military Review, Ukrinform, Kyiv Post, Sputnik).
