Tổng thống Trump đã công bố một số mục tiêu mà Mỹ muốn đạt được trước khi kết thúc cuộc chiến với Iran, theo AP. Tuy nhiên, hiện tại, khi ông chủ Nhà Trắng ngỏ ý rằng có thể sớm “giảm dần” chiến dịch sau hơn 3 tuần, một số mục tiêu then chốt của ông vẫn chưa được xác định rõ ràng hoặc chưa hoàn thành.
Gần đây nhất, ông Trump đã nêu ra 5 mục tiêu của chiến dịch không kích, tăng từ 4 mục tiêu do các trợ lý của ông công bố kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu ngày 28/2 và tăng từ 3 mục tiêu vốn thường được Lầu Năm Góc và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đề cập.
Dù chính quyền Tổng thống Trump khẳng định các mục tiêu của nước này là rõ ràng và không thay đổi, danh sách ưu tiên đã được mở rộng và điều chỉnh khi cuộc chiến tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu, thử thách các liên minh và đặt ra nhiều câu hỏi chưa có lời giải về kế hoạch cho cuộc xung đột, lý do phát động cũng như hậu quả sau đó.
Theo hầu hết đánh giá, các đợt không kích của Mỹ và Israel đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran và loại bỏ nhiều lãnh đạo cấp cao. Tuy nhiên, những thành công về mặt chiến thuật này không nhất thiết đồng nghĩa với việc đạt được tất cả mục tiêu chiến lược của Tổng thống.
Một số mục tiêu của ông rất khó đạt được, và nếu Mỹ rút lui khi các mục tiêu còn dang dở, ông Trump có thể đối mặt với hậu quả chính trị trong nước và những tác động toàn cầu về quyết định phát động một cuộc chiến lựa chọn đã làm đảo lộn Trung Đông và gây chấn động kinh tế thế giới.
Dưới đây là một số mục tiêu được Tổng thống Trump đưa ra và tình hình hiện tại.
1. Hoàn toàn làm suy yếu năng lực tên lửa của Iran
Một trong những mục tiêu chính mà Tổng thống Trump đề ra là “phá hủy tên lửa của Iran và san bằng ngành công nghiệp tên lửa nước này”.
Chính quyền Mỹ cho biết năng lực này của Iran đã bị suy giảm đáng kể. Tuy nhiên, bước sang tuần thứ tư của cuộc chiến, Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái, bao gồm một loạt đợt tấn công vào Israel vào sáng 24/3 sau khi ông Trump tuyên bố các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra.
Trong một cập nhật tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết các chương trình tên lửa và máy bay không người lái của Iran đang bị “phá hủy áp đảo” và các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào lực lượng Mỹ đã “giảm 90% kể từ khi xung đột bắt đầu”.
Ông Trump hôm 23/3 lặp lại con số 90% này và nói: “Họ (Iran) không thể phóng chúng, và họ không còn nhiều nữa, vì hầu hết đã bị phá hủy. 82% bệ phóng tên lửa của Iran đã bị loại bỏ”.
2. Phá hủy nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran
Trước ngày 20/3, Tổng thống Trump và chính quyền Mỹ đôi khi liệt kê đây là một mục tiêu riêng biệt, được mô tả là mục tiêu “san bằng ngành công nghiệp tên lửa”. Nhưng ở thời điểm khác, mục tiêu này bị loại khỏi danh sách. Lầu Năm Góc thường gộp nó vào mục tiêu đầu tiên là phá hủy năng lực tên lửa của Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ cho biết mục tiêu tấn công tại Iran bao gồm các cơ sở sản xuất vũ khí, tên lửa và máy bay không người lái. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Iran vào các nước láng giềng vùng Vịnh và Israel vẫn tiếp diễn.
3. Tiêu diệt hải quân và không quân của Iran
Mỹ và Israel nhanh chóng giành ưu thế trên không tại Iran, nơi họ hoạt động gần như không bị thách thức. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ ngày 23/3 cho biết Mỹ đã làm hư hại hoặc phá hủy hơn 140 tàu của Iran.
Sau khi một tàu ngầm Mỹ phóng ngư lôi đánh chìm một tàu chiến Iran vào đầu tháng Ba, hai tàu khác của Iran - IRIS Bushehr và IRIS Lavan - đã cập cảng Sri Lanka và Ấn Độ để xin hỗ trợ. Không có thông tin nào từ phía Mỹ cho thấy hai tàu này đã bị đánh chìm hoặc bắt giữ sau đó.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran có hải quân riêng, chủ yếu dựa vào các tàu nhỏ để tấn công cùng lúc và thả thủy lôi. Hiện chưa rõ lực lượng này còn lại bao nhiêu hoặc đã thả thủy lôi hay chưa. Tuy nhiên, tên lửa Iran vẫn tiếp tục gây gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
4. Không bao giờ để Iran tiến gần đến năng lực hạt nhân
Ông Trump đã có sự thay đổi rõ rệt trong năm qua sau khi tuyên bố Mỹ đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân của Iran vào tháng 6/2025, nhưng các trợ lý của ông lại cảnh báo Iran chỉ còn vài tuần nữa là có thể chế tạo bom (hạt nhân), nhằm biện minh cho các chiến dịch hiện tại.
Mỹ chưa công bố các đợt không kích mới vào các cơ sở hạt nhân của Iran, nhưng Israel đã thông báo một loạt cuộc tấn công vào các mục tiêu liên quan đến hạt nhân, bao gồm việc loại bỏ một nhà khoa học hạt nhân hàng đầu của Iran.
Một trong những câu hỏi cấp bách nhất của cuộc chiến là liệu ông Trump có tìm cách thu giữ hoặc phá hủy khoảng 441 kg uranium làm giàu mà Tehran đang sở hữu, có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hay không.
Lần đầu tiên hôm 23/3, ông Trump nói Mỹ sẽ thu hồi số uranium này, được cho là chôn sâu dưới một cơ sở trong núi. Tuy nhiên, ông cho biết điều này sẽ xảy ra nếu Mỹ đạt được một thỏa thuận nào đó với Iran để cho phép thu hồi. Các chuyên gia nhận định, nếu không có sự cho phép của Iran, việc thu giữ này sẽ là một nhiệm vụ nguy hiểm, đòi hỏi triển khai một lực lượng lớn binh sĩ Mỹ vào lãnh thổ Iran.
5. Bảo vệ tối đa các đồng minh Trung Đông
Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm 20/3, ông Trump đã bổ sung mục tiêu thứ 5 cho Mỹ trong cuộc chiến này: “Bảo vệ tối đa các đồng minh Trung Đông của chúng ta, bao gồm Israel, Ả Rập Xê Út, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain, Kuwait và các nước khác. Eo biển Hormuz sẽ phải được các quốc gia sử dụng nó bảo vệ và kiểm soát khi cần thiết - Mỹ thì không!”
Mỹ hiện duy trì hàng nghìn binh sĩ tại các căn cứ và cơ sở trong khu vực, nhưng chưa rõ ông Trump sẵn sàng đi xa đến đâu để bảo vệ các đồng minh Trung Đông trước các mối đe dọa, trong khi Iran vẫn có khả năng tấn công các quốc gia này. Cũng chưa rõ Mỹ sẽ làm gì để giữ cho eo biển Hormuz luôn thông suốt.
Ông Trump đã dao động về việc Mỹ có cần tham gia kiểm soát eo biển này hay không. Hôm 23/3, Tổng thống Mỹ đã gia hạn thời hạn cho Iran mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ đối mặt với các cuộc tấn công vào nhà máy điện của nước này.
Thay đổi chế độ không nằm trong danh sách mục tiêu chính thức
Ông Trump đã nói về việc thay đổi chế độ kể từ khi xung đột bắt đầu, kêu gọi người dân Iran “lật đổ Chính phủ của các bạn” sau khi Israel, với sự hỗ trợ của Mỹ, tiến hành các cuộc không kích loại bỏ Lãnh tụ tối cao Iran và phần lớn giới lãnh đạo cấp cao.
Tuy nhiên, ông Trump và chính quyền Mỹ chưa bao giờ chính thức tuyên bố thay đổi chế độ là mục tiêu của Mỹ tại Iran. “Các lãnh đạo (Iran) hiện nay rất khác so với những người đã gây ra tất cả những vấn đề trước đây”, ông Trump nói hôm 24/3.
Hiện Mỹ tuyên bố đang đàm phán với Chính phủ Iran khi tìm cách nhanh chóng kết thúc xung đột và mở lại eo biển Hormuz cho giao thông hàng hải. Dù vậy, Tehran bác bỏ thông tin rằng các cuộc đàm phán với Mỹ đang diễn ra.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Iran tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ và Israel
