Đến Bill Gates cũng không ngờ, cảnh báo thế giới sắp bước vào giai đoạn hỗn loạn chưa từng có

Trong cuộc phỏng vấn với CNN ngày 26/8, nhà đồng sáng lập Microsoft Bill Gates đưa ra cảnh báo về những tác động sâu rộng của trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời kêu gọi thiết lập các giới hạn và tiêu chuẩn an toàn chặt chẽ hơn đối với công nghệ này.

Cảnh báo được đưa ra cùng thời điểm tỷ phú công nghệ công bố bài luận dài khoảng 6.000 từ, cho rằng kỷ nguyên AI có thể tạo ra một trong những giai đoạn biến động lớn nhất lịch sử nhân loại.

"Trong năm qua, các hệ thống AI đã trở nên mạnh hơn đáng kể, thậm chí nhanh hơn cả những gì tôi dự đoán", Bill Gates nói với người dẫn chương trình Anderson Cooper.

Theo ông, sự phát triển này đang kéo theo ba nhóm rủi ro lớn: AI bị lợi dụng cho các hoạt động nguy hiểm, sự xáo trộn trên thị trường việc làm và những tác động tâm lý, xã hội đối với con người.

Điều khiến Gates đặc biệt lo ngại là các tiêu chí đánh giá mức độ an toàn của mô hình AI và biện pháp giảm thiểu tác hại vẫn chưa được xây dựng đầy đủ.

Ông cho biết bản thân bất ngờ trước tình trạng thiếu vắng các cơ chế kiểm soát cụ thể, trong khi xã hội chưa có cuộc thảo luận rộng rãi về những đánh đổi giữa lợi ích và rủi ro của AI.

Trong cuộc phỏng vấn, Bill Gates đặc biệt nhấn mạnh nguy cơ AI thay thế con người trong nhiều công việc.

Theo ông, các hệ thống AI đang ngày càng đáng tin cậy và có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ được xác định rõ ràng. Dù những biến động lớn về việc làm chưa thực sự diễn ra, tốc độ cải thiện năng lực của AI có thể khiến quá trình chuyển đổi trở nên khó khăn.

Ban đầu, AI có thể tác động mạnh đến các công việc văn phòng. Khi robot hình người phát triển, ảnh hưởng có thể mở rộng sang những công việc lao động chân tay.

Bill Gates cho rằng cuộc cách mạng AI khác biệt căn bản với những làn sóng đổi mới công nghệ trước đây. Trong quá khứ, máy móc thay thế một số công việc nhưng đồng thời tạo điều kiện để các ngành nghề mới xuất hiện trong nhiều thập kỷ.

Với AI, máy móc có thể đảm nhiệm ngày càng nhiều công việc trí óc và hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày. Điều này khiến tốc độ thay đổi thị trường lao động có nguy cơ vượt quá khả năng thích ứng của người lao động và xã hội.

Trước nguy cơ AI thay thế lao động trên diện rộng, Gates đề xuất xem xét dành riêng một số công việc cho con người, ngay cả khi máy móc có đủ khả năng thực hiện.

Ông gọi ý tưởng này là Human Reserved, tức những lĩnh vực được ưu tiên duy trì vai trò của con người. Chẳng hạn, hoạt động chăm sóc người cao tuổi, giáo dục và hỗ trợ sức khỏe tinh thần vẫn cần sự hiện diện, đồng cảm và trách nhiệm của con người.

Bill Gates cũng đề xuất đánh thuế robot và việc sử dụng AI để tạo nguồn lực hỗ trợ người lao động mất việc, đào tạo lại kỹ năng và củng cố hệ thống an sinh xã hội.

Bên cạnh tác động kinh tế, Gates còn lo ngại AI có thể làm thay đổi cách trẻ em phát triển các mối quan hệ xã hội. Ông đặt vấn đề về nguy cơ trẻ em ngày càng gắn bó với những người bạn AI mà thiếu cơ hội giao tiếp, học hỏi và xây dựng quan hệ với người thật.

Dù đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ,Bill Gates không cho rằng cần ngăn chặn hoàn toàn sự phát triển của AI.

Ông nhấn mạnh công nghệ này có tiềm năng cải thiện dịch vụ y tế, giáo dục và hỗ trợ người dân tại những khu vực thiếu nguồn lực. Chẳng hạn, AI có thể giúp những người không có điều kiện tiếp cận bác sĩ nhận được tư vấn y tế hoặc hỗ trợ nông dân lựa chọn giống cây trồng và ứng phó với thời tiết.

Trong cuộc phỏng vấn với CNN, Bill Gates so sánh AI với công nghệ hạt nhân, khi cùng một nền tảng khoa học có thể tạo ra những lợi ích to lớn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng.

Theo ông, AI có thể trở thành công cụ thu hẹp bất bình đẳng lớn nhất từng được tạo ra, hoặc ngược lại, trở thành nguồn gốc của những bất công sâu sắc.

Nhà đồng sáng lập Microsoft cho rằng thế giới vẫn còn cơ hội định hướng AI theo hướng có lợi cho xã hội. Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi chính phủ, doanh nghiệp, giới nghiên cứu và người dân cùng tham gia xây dựng các tiêu chuẩn an toàn và chính sách ứng phó ngay từ bây giờ.

Theo CNN