Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ nhằm thay thế QCVN 122:2024/BGTVT. Dự thảo bổ sung nhiều tiêu chí đánh giá mới, đồng thời nâng mức xử lý đối với một số hư hỏng, khiếm khuyết từ lỗi nhẹ lên lỗi nghiêm trọng, khiến phương tiện không đủ điều kiện vượt qua kỳ kiểm định nếu chưa khắc phục.

Nhiều lỗi được nâng lên mức nghiêm trọng

Theo dự thảo, một số hạng mục trước đây chỉ được xếp vào nhóm lỗi không quan trọng (MiD) sẽ được chuyển sang nhóm lỗi quan trọng (MaD). Đáng chú ý, phương tiện không trang bị đầy đủ dụng cụ phá kính theo số lượng cửa thoát hiểm sẽ bị đánh giá là mắc lỗi nghiêm trọng và không đạt kiểm định. Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng trong các tình huống tai nạn hoặc sự cố khẩn cấp, việc thiếu hoặc bố trí không đúng vị trí dụng cụ phá kính có thể ảnh hưởng đến khả năng thoát hiểm của người trên xe.

Hiện việc xác định phạm vi cửa thoát hiểm có bao gồm cửa ra vào trên từng loại phương tiện hay không vẫn chưa được quy định cụ thể.

Một nội dung khác cũng được siết chặt là hệ thống gạt mưa. Nếu xe không được trang bị gạt nước, phương tiện sẽ không đủ điều kiện đăng kiểm. Trước đây, các lỗi liên quan đến bộ phận này như lắp không chắc chắn, hoạt động bất thường hoặc không bảo đảm tầm nhìn chỉ được xếp vào nhóm lỗi không quan trọng. Theo cơ quan đăng kiểm, việc thiếu gạt mưa có thể làm gia tăng nguy cơ mất an toàn khi lưu thông trong điều kiện thời tiết xấu.

Đối với còi xe, dự thảo quy định âm lượng phải nằm trong khoảng từ 87 dB(A) đến 112 dB(A). Trường hợp còi phát ra âm thanh thấp hơn hoặc vượt quá mức này cũng sẽ bị xếp vào nhóm lỗi nghiêm trọng và không đạt kiểm định.

Bổ sung hàng loạt tiêu chí kiểm tra mới

Ngoài việc điều chỉnh mức đánh giá lỗi, dự thảo còn bổ sung nhiều nội dung chưa từng được áp dụng trong quy trình kiểm định. Một trong số đó là quy định về vị trí lắp biển số. Những phương tiện gắn biển số không đúng vị trí theo thiết kế của nhà sản xuất sẽ bị từ chối kiểm định. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, tình trạng biển số bị che khuất hoặc lắp sai vị trí gây khó khăn cho công tác nhận diện phương tiện và xử lý vi phạm giao thông.

Dự thảo cũng đưa tiêu chí kiểm tra mức dầu bôi trơn và nước làm mát vào quy trình đăng kiểm. Xe có lượng dầu hoặc nước làm mát không đáp ứng khuyến cáo của nhà sản xuất sẽ không đạt yêu cầu. Trong khi đó, quy chuẩn hiện hành mới chỉ yêu cầu hệ thống hiển thị nhiệt độ nước làm mát hoạt động bình thường.

Đối với các phương tiện có trọng lượng bản thân thực tế vượt quá thông số trong hồ sơ kỹ thuật ngoài phạm vi sai số cho phép, Dự thảo cũng đề xuất xếp vào nhóm nghiêm trọng nhằm tăng cường kiểm soát tình trạng tự ý thay đổi kết cấu hoặc cải tạo phương tiện.

Siết chặt yêu cầu về đèn, kính và thiết bị an toàn

Dự thảo tiếp tục bổ sung nhiều tiêu chí liên quan đến hệ thống chiếu sáng và các trang bị bảo đảm an toàn. Theo đó, các trường hợp đèn cảnh báo nguy hiểm không chớp đồng thời, đèn phanh không có độ sáng lớn hơn đèn hậu hoặc rào chắn phía sau có cạnh sắc, nhọn đều được coi là lỗi nghiêm trọng.

Đối với hệ thống kính, phương tiện sẽ không được cấp chứng nhận kiểm định nếu kính cửa hai bên, kính phía sau hoặc kính trên nóc bị nứt vỡ, thủng. Riêng kính chắn gió phía trước có hệ số truyền sáng dưới 45% cũng không đáp ứng yêu cầu nhằm hạn chế tình trạng sử dụng phim cách nhiệt hoặc vật liệu phủ làm ảnh hưởng đến tầm nhìn của người lái.

Ngoài ra, đồng hồ đo tốc độ động cơ không hoạt động hoặc hiển thị lỗi cũng được đề xuất bổ sung vào danh mục lỗi nghiêm trọng để phục vụ công tác kiểm tra khí thải.

Bổ sung yêu cầu đối với phương tiện phải lắp camera

Đối với các loại xe thuộc diện bắt buộc trang bị camera theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, dự thảo yêu cầu phương tiện phải có đầy đủ thiết bị ghi hình người lái, khoang hành khách và khu vực dành cho trẻ mầm non, học sinh.

Nếu thiếu thiết bị theo quy định hoặc camera giám sát khu vực trẻ em không hoạt động, không lưu trữ được dữ liệu, phương tiện cũng sẽ bị đánh giá không đạt kiểm định.

Theo Bộ Xây dựng, việc sửa đổi quy chuẩn lần này nhằm đồng bộ với các quy định pháp luật mới, đồng thời nâng cao chất lượng công tác đăng kiểm và tăng cường kiểm soát tình trạng an toàn kỹ thuật của phương tiện trước khi tham gia giao thông.