Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 88/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo.

Theo Bộ GD&ĐT, Dự thảo được xây dựng nhằm phù hợp với các văn bản mới ban hành và bối cảnh thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, sắp xếp các cơ sở giáo dục; đồng thời phù hợp với thực tế phát triển của khoa học, công nghệ dữ liệu.

Dự thảo Thông tư quy định về danh mục cơ sở dữ liệu chuyên ngành; trách nhiệm tạo lập các loại dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời; sử dụng mã số hồ sơ học tập suốt đời để quản lý truy cập, khai thác dữ liệu; quy trình kết nối, đồng bộ, kiểm tra, đối soát, làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu; quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo và nội dung dữ liệu dùng chung. Thông tư này không áp dụng đối với dữ liệu giáo dục và đào tạo có liên quan đến bí mật nhà nước.

Hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục thống nhất

Dự thảo xác định danh mục các cơ sở dữ liệu do Bộ GDĐT xây dựng, quản lý, sử dụng thống nhất, gồm: cơ sở dữ liệu về giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên; cơ sở dữ liệu về giáo dục đại học; cơ sở dữ liệu về giáo dục nghề nghiệp và Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo.

Các cơ sở dữ liệu sẽ được tổ chức theo hướng có khả năng kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác và ứng dụng VNeID.

Dự thảo cũng quy định dữ liệu phải được tạo lập từ nguồn có thẩm quyền, bảo đảm tính hợp pháp, đầy đủ, chính xác, kịp thời, thống nhất và toàn vẹn; đồng thời thực hiện nguyên tắc “tạo lập một lần tại nguồn”, hạn chế yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp lại những dữ liệu đã có và được phép khai thác.

Từng bước hình thành hồ sơ học tập suốt đời

Dự thảo Thông tư hướng đến việc thống nhất sử dụng mã định danh cá nhân làm mã hồ sơ học tập suốt đời. Theo đó, mỗi người học có một mã định danh trên cơ sở dữ liệu giáo dục và đào tạo; mã này đồng thời được sử dụng làm mã số Hồ sơ học tập suốt đời.

Dữ liệu Hồ sơ học tập suốt đời được thiết kế để ghi nhận liên tục quá trình học tập, rèn luyện, kết quả học tập, văn bằng, chứng chỉ và trình độ đào tạo của người học trong hệ thống giáo dục quốc dân. Người học hoặc người đại diện hợp pháp của người học chưa thành niên được sử dụng mã số này để truy cập, khai thác dữ liệu của mình, đề nghị kiểm tra, đính chính dữ liệu không chính xác và thực hiện các giao dịch, thủ tục hành chính liên quan theo quy định.

Hồ sơ học tập suốt đời dự kiến bao gồm dữ liệu về học bạ số, văn bằng, chứng chỉ số, công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp và kết quả học tập của người học trong các chương trình giáo dục, đào tạo.

Đây được xem là nền tảng để thông tin học tập của một người được quản lí xuyên suốt, có khả năng tra cứu, xác thực và chia sẻ hợp pháp giữa các cơ sở giáo dục, các cấp học, trình độ đào tạo.

Kết nối, đồng bộ dữ liệu theo hướng tự động, giảm báo cáo thủ công

Dự thảo quy định trách nhiệm trực tiếp hơn đối với cơ sở giáo dục trong việc bảo đảm chất lượng dữ liệu. Cơ sở giáo dục phải tổ chức phân công nhân sự, phân quyền tài khoản để tạo lập, cập nhật dữ liệu đầy đủ, chính xác, kịp thời khi có thay đổi về người học, nhà giáo, quá trình học tập, rèn luyện, văn bằng, chứng chỉ; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Dự thảo cũng mở rộng các phương thức tạo lập và cập nhật dữ liệu. Các cơ sở giáo dục có thể cập nhật trực tiếp trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thông qua Nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia hoặc kết nối, đồng bộ dữ liệu từ phần mềm nghiệp vụ theo chuẩn dữ liệu do Bộ GD&ĐT quy định.

Đối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo, dữ liệu có thể được cập nhật thông qua Nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia hoặc kết nối, đồng bộ từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin, phần mềm quản lí và các cơ sở dữ liệu có liên quan. Tùy nhóm dữ liệu, việc đồng bộ có thể thực hiện theo thời gian thực hoặc định kì.

Nếu được triển khai đồng bộ, cơ chế này góp phần giảm việc nhập lại cùng một thông tin ở nhiều hệ thống, giảm thao tác thủ công và nâng cao khả năng sử dụng dữ liệu cho quản lí, thống kê, báo cáo, nghiên cứu, dự báo và cung cấp dịch vụ công.

Dự thảo cũng quy định người học có thể sử dụng mã số Hồ sơ học tập suốt đời để truy cập, khai thác thông tin của mình và đề nghị kiểm tra, đính chính khi phát hiện dữ liệu không chính xác.

Việc Bộ GD&ĐT công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn Nghị định 88/2026/NĐ-CP được xem là bước đi tất yếu nhằm chuẩn hóa Cơ sở dữ liệu quốc gia và hình thành "hồ sơ học tập suốt đời". Giải pháp liên thông dữ liệu dựa trên mã định danh cá nhân được xem là hướng đi phù hợp với xu thế chuyển đổi số hiện nay, kỳ vọng sẽ tạo dựng một hệ thống quản lý giáo dục minh bạch và thuận tiện hơn. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh công nghệ hiện đại với học bạ số, bằng cấp số và đồng bộ dữ liệu thời gian thực là vô số thách thức chạm trán thực tế. Khi chất lượng dữ liệu được đẩy toàn bộ về trách nhiệm trực tiếp của các nhà trường, liệu có phát sinh rủi ro về an toàn dữ liệu cá nhân?