Thời gian gần đây, nhiều người dùng di động phản ánh liên tục nhận được các cuộc gọi chớp nhoáng từ những đầu số cố định quen thuộc như 022, 024, 028. Điểm bất thường là các cuộc gọi này chỉ “nhá” trong vài giây rồi tắt, lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày, khiến không ít người lo sợ bỏ lỡ việc quan trọng và theo phản xạ đã gọi lại.

Ảnh minh họa.

Theo cảnh báo từ Công an tỉnh Bình Phước cùng lực lượng chức năng tại Hà Nội, TP.HCM, Hưng Yên, Ninh Bình…, đây không phải hiện tượng nhầm số ngẫu nhiên. Các cuộc gọi nháy máy được xác định là bước mở đầu trong quy trình “săn mồi” của các nhóm tội phạm công nghệ cao, nhằm rà soát và xác thực dữ liệu người dùng.

Phòng An ninh mạng phân tích, các đối tượng sử dụng hệ thống gọi tự động để “điểm danh” những số điện thoại còn hoạt động. Chỉ cần người dùng bắt máy hoặc tò mò gọi lại, số điện thoại sẽ lập tức bị đánh dấu là mục tiêu tiềm năng, từ đó bị đưa vào danh sách dữ liệu để mua bán trái phép hoặc phục vụ cho các kịch bản lừa đảo kế tiếp.

Nguy hiểm hơn, một số hệ thống hiện đại còn có khả năng ghi âm và phân tích giọng nói người nghe. Những dữ liệu này có thể bị lợi dụng cho các công nghệ giả giọng, deepfake, giúp kẻ gian mạo danh ngân hàng, nhà mạng hoặc cơ quan chức năng với độ thuyết phục ngày càng cao.

Sau giai đoạn thăm dò, các đối tượng thường chuyển sang gọi điện trực tiếp, giả danh cán bộ công an, viện kiểm sát, nhân viên ngân hàng hay nhà mạng để gây áp lực tâm lý. Chúng yêu cầu nạn nhân cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản, hoặc dụ cài đặt ứng dụng giả mạo chứa mã độc. Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp chỉ sau một lần tương tác, toàn bộ tiền trong tài khoản ngân hàng đã bị chiếm đoạt.

Chị N.T.H. (35 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) cho biết điện thoại của chị liên tục nhận các cuộc gọi nháy máy từ đầu số 028 trong hai ngày liền. Nghĩ rằng có thể là khách hàng hoặc đối tác gọi từ số bàn, chị đã chủ động gọi lại. Ngay sau đó, chị nhận thêm một cuộc gọi khác, người ở đầu dây bên kia tự xưng là nhân viên ngân hàng, thông báo tài khoản của chị đang có dấu hiệu bất thường và cần xác minh gấp. Tin tưởng vì trước đó vừa gọi lại số 028 quen thuộc, chị H. làm theo hướng dẫn, cung cấp mã OTP và đăng nhập vào một đường link được gửi qua tin nhắn. Chỉ vài phút sau, toàn bộ hơn 120 triệu đồng trong tài khoản ngân hàng của chị đã bị rút sạch.

Trước thực trạng này, cơ quan công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không gọi lại hoặc nhắn tin phản hồi các số lạ có dấu hiệu nhá máy, đặc biệt là những số có dấu “+” phía trước. Khi bị làm phiền nhiều lần, người dùng nên chủ động chặn số và báo cáo cuộc gọi rác tới tổng đài 5656 của nhà mạng.

Quan trọng hơn cả, người dân cần ghi nhớ nguyên tắc “3 không”: không cung cấp thông tin cá nhân, không chuyển tiền và không cài đặt ứng dụng lạ theo hướng dẫn qua điện thoại, dù người gọi tự xưng là ai. Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, sự tỉnh táo của mỗi cá nhân chính là hàng rào phòng vệ hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – NCA: "Tội phạm công nghệ cao đang khai thác các lỗ hổng trong nhận thức của người dân và doanh nghiệp. Chúng ta cần tăng cường giáo dục cộng đồng và áp dụng các công cụ phát hiện lừa đảo tiên tiến hơn." Ông cũng khuyến cáo việc nâng cao năng lực pháp lý và phối hợp quốc tế để đối phó với các tổ chức tội phạm sử dụng công nghệ cao.