Không thể đi lại, đau kéo dài sau cú ngã nhẹ
Khoảng 4 tuần trước khi nhập viện, cụ bà Đ.T.L., 82 tuổi, bị ngã tại nhà. Sau đó, cụ xuất hiện đau nhiều vùng cột sống ngực - thắt lưng, không thể tự đi lại.
Người bệnh từng được thăm khám và chẩn đoán gãy đốt sống ngực. Kết quả đo mật độ xương cho thấy T-score -4,3, thuộc tình trạng loãng xương rất nặng. Do đau kéo dài gần một tháng, cụ được đưa đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.
Khi nhập viện, người bệnh tỉnh táo, huyết động ổn định nhưng đau nhiều vùng cột sống và không thể tự đi lại. MRI cho thấy thân đốt sống T11 bị xẹp nặng. Chưa ghi nhận tình trạng tê bì hoặc hạn chế vận động hai chân.
Cụ có tiền sử tăng huyết áp, di chứng tai biến mạch máu não khoảng 30 năm và khả năng đi lại vốn đã hạn chế. Tuổi cao, cân nặng 45 kg, loãng xương rất nặng cùng các bệnh lý đi kèm khiến việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được cân nhắc.
Sau đánh giá tổn thương và tình trạng toàn thân, các bác sĩ lựa chọn tạo hình thân đốt sống bằng bơm xi măng sinh học có bóng nhằm kiểm soát đau, tạo điều kiện để người bệnh vận động sớm.
Tạo hình đốt sống T11 qua hai cuống sống
Kíp can thiệp do TS.BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống, Bệnh viện Bạch Mai, cùng các bác sĩ thực hiện.
Dưới hướng dẫn của hệ thống C-arm, các bác sĩ tạo hình thân đốt sống T11 qua hai cuống sống. Người bệnh được tiền mê kết hợp gây tê tại chỗ.
Qua hai đường rạch da chỉ khoảng 3 mm, kim chuyên dụng được đưa qua cuống sống vào thân đốt T11. Một bóng chuyên dụng sau đó được đưa vào vị trí thân đốt bị xẹp và bơm phồng, nhằm khôi phục một phần chiều cao thân đốt, đồng thời tạo khoang chứa xi măng.
Sau khi rút bóng, khoảng 6 ml xi măng sinh học được bơm vào khoang vừa tạo dưới sự kiểm soát của hệ thống C-arm.
Hình ảnh kiểm tra ở hai bình diện cho thấy xi măng phân bố trong thân đốt sống, chưa ghi nhận rò xi măng ra ngoài. Vận động và cảm giác hai chân được kiểm tra trước khi kết thúc thủ thuật.
Toàn bộ thủ thuật kéo dài khoảng 90 phút, bao gồm thời gian chuẩn bị và chờ xi măng đông cứng.
Giảm đau, tạo điều kiện vận động sớm
Ngay trong chiều cùng ngày sau can thiệp, người bệnh tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định, đau nhẹ tại vị trí can thiệp và chưa ghi nhận biến chứng sớm.
Cụ không phải đặt dẫn lưu, các đường rạch da chỉ dài vài milimet. Người bệnh được hướng dẫn ngồi dậy tại giường và tình trạng đau lưng giảm rõ rệt.
Theo các bác sĩ, tạo hình thân đốt sống có bóng (Balloon Kyphoplasty) khác với phương pháp bơm xi măng thân đốt sống thông thường ở bước sử dụng bóng chuyên dụng để tạo khoang và khôi phục một phần chiều cao thân đốt bị xẹp trước khi đưa xi măng vào.
Việc tạo khoang trước khi bơm giúp xi măng được đưa vào vị trí tổn thương với áp lực thấp hơn. Đây là một trong những yếu tố được cân nhắc khi lựa chọn phương pháp cho người bệnh cao tuổi, loãng xương nặng và có nhiều bệnh lý đi kèm.
Sau can thiệp, người bệnh tiếp tục được hội chẩn với chuyên khoa Nội cơ xương khớp để xây dựng phác đồ điều trị loãng xương, đồng thời phòng ngừa nguy cơ xẹp các đốt sống khác.
Đau lưng sau ngã ở người cao tuổi không nên chủ quan
TS.BS Nguyễn Văn Trung cảnh báo, loãng xương làm giảm độ chắc của xương, khiến nguy cơ gãy xương tăng lên. Ở người cao tuổi, ngay cả những cú ngã trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể gây gãy xẹp đốt sống, đặc biệt tại vùng chuyển tiếp ngực - thắt lưng.
Người cao tuổi xuất hiện đau lưng đột ngột sau ngã, đau kéo dài hoặc tăng khi ngồi dậy, xoay người, đi lại cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Nếu xuất hiện tê bì, yếu hai chân hoặc rối loạn đại tiểu tiện, cần đến cơ sở y tế sớm để được đánh giá và xử trí phù hợp.
Điều trị gãy xẹp đốt sống do loãng xương không chỉ tập trung vào đốt sống bị tổn thương mà còn phải kiểm soát tình trạng loãng xương và phòng ngừa gãy xương tiếp theo.
Các phương pháp bơm xi măng có thể giúp xử lý tổn thương đốt sống và giảm đau ở những trường hợp phù hợp, nhưng không điều trị nguyên nhân gây loãng xương. Vì vậy, sau can thiệp, người bệnh vẫn cần tuân thủ phác đồ điều trị loãng xương, bảo đảm dinh dưỡng, vận động phù hợp và chủ động phòng ngừa té ngã.
>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Siết chặt luật: Đề xuất cấm toàn diện việc đưa lao động đi làm massage tại nước ngoài