Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Trưởng phòng Kinh tế xã Bù Gia Mập vừa qua đã ký Quyết định phê duyệt số 45/QĐ-PKT ngày 16/06/2026, lựa chọn đơn vị trúng thầu cho gói thầu Xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa, khắc phục sạt lở mái taluy âm, bố trí mương dẫn nước ở chân mái taluy tại đoạn sạt lở của tuyến đường giao thông nông thôn thôn Bù Dốt, xã Bù Gia Mập (tỉnh Đồng Nai).
Đơn vị được phê duyệt trúng thầu là Công ty TNHH Một thành viên Phước Long. Doanh nghiệp này trúng thầu với giá là 2.509.376.042 đồng, so với giá gói thầu là 2.534.833.393 đồng. Nguồn vốn ngân sách nhà nước qua đó tiết kiệm được khoảng 25.457.351 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 1%.
Trước đó, danh mục kế hoạch lựa chọn nhà thầu mang mã số PL2600134304 đã được phê duyệt bởi Trưởng phòng Kinh tế xã Bù Gia Mập tại Quyết định số 37/QĐ-PKT ngày 18/05/2026. Dự án khắc phục thiên tai, sạt lở này được khởi nguồn từ Quyết định số 525/QĐ-UBND ngày 13/05/2026 do Chủ tịch UBND xã Bù Gia Mập ký phê duyệt. Gói thầu số E-TBMT IB2600244337 áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói, tiến độ thực hiện trong vòng 90 ngày.
Biên bản mở thầu ngày 08/06/2026 ghi nhận có 2 đơn vị tham gia nộp hồ sơ dự thầu. Tuy nhiên, quá trình bóc tách dữ liệu báo cáo đánh giá E-HSDT cho thấy tính cạnh tranh thực tế của gói thầu đã bị thu hẹp đáng kể. Cụ thể, Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Xây dựng TMC, có mã số doanh nghiệp là 0901211694, đã bị loại ngay tại bước đánh giá về năng lực và kinh nghiệm. Theo báo cáo, nhà thầu này kê khai nguồn lực tài chính xấp xỉ 760.450.000 đồng và một hợp đồng tương tự thi công tại xã Nguyên Hòa nhưng không cung cấp tài liệu chứng minh đi kèm theo yêu cầu từ hồ sơ mời thầu.
Nhằm đảm bảo tính khách quan, bên mời thầu đã phát hành Công văn số 140/CV-PKT ngày 09/06/2026 yêu cầu làm rõ các nội dung trên với hạn định đến ngày 12/06/2026. Mặc dù vậy, Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Xây dựng TMC đã không có văn bản phản hồi hay bổ sung hồ sơ, dẫn đến việc bị đánh giá không đạt, tạo điều kiện cho Công ty TNHH Một thành viên Phước Long vượt qua vòng kỹ thuật để tiến vào mở thầu giá với vị thế độc tôn.
Công ty TNHH Một thành viên Phước Long, có mã số doanh nghiệp là 3800665915, trụ sở đặt tại khu 2, phường Phước Long, TP Đồng Nai, với dữ liệu ghi nhận từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, nhà thầu này đã tham gia 63 gói thầu, trong đó trúng 52 gói, trượt 10 gói, 1 chưa có kết quả, đạt tổng giá trị trúng thầu khoảng 420.769.882.461 đồng.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập, Đoàn Luật sư TP HCM, hành lang pháp lý quy định rất rõ về việc làm rõ hồ sơ dự thầu tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Việc một nhà thầu tham gia đấu thầu rộng rãi nhưng lại chọn cách giữ im lặng trước công văn làm rõ của chủ đầu tư là một hiện tượng cần được quan sát kỹ dưới góc độ kinh tế, bởi hành vi này vô hình trung làm giảm tính cạnh tranh trực tiếp, khiến hiệu quả tiết kiệm ngân sách cho các dự án an sinh xã hội cấp cơ sở khó đạt tỷ lệ tối ưu.
Theo chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ, các gói thầu phục vụ công tác sửa chữa sạt lở, khắc phục hậu quả thiên tai luôn đòi hỏi tiến độ khẩn trương và sự minh bạch tuyệt đối trong phân bổ dòng vốn. Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh trách nhiệm giải trình của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị chủ đầu tư trong việc kiểm soát hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, tránh tình trạng đấu thầu mang tính hình thức hoặc đạt tỷ lệ tiết kiệm nguồn vốn tài chính công ở mức thấp.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.
