Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, gói thầu nạo vét suối Đá tại xã Đăk Ơ như đã nêu ở kỳ trước không phải là trường hợp duy nhất ghi nhận sự hiện diện của Công ty TNHH MTV Tư vấn Xây dựng Thương mại Nguyên Vũ tại các dự án sử dụng vốn ngân sách trên địa bàn xã Đăk Ơ.
Dữ liệu lịch sử đấu thầu đăng tải công khai trên Hệ thống Mạng đấu thầu quốc gia thể hiện, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 12 gói thầu và trúng hoàn toàn 12 gói thầu. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế đạt 26.440.648.377 đồng. Đáng chú ý, đơn vị đã tham gia 04 gói thầu tại các cơ sở hành chính cấp xã Đăk Ơ với tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối.
Tần suất trúng thầu tại địa bàn xã Đăk Ơ
Ngày 04/12/2025, tại gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án Duy tu, sửa chữa tuyến đường GTNT thôn 10 (Đăk Ơ 05) và tuyến đường GTNT thôn Bù Bưng (Đăk Ơ 02) xã Đăk Ơ do UBND xã Đăk Ơ làm chủ đầu tư. Nguyên Vũ trúng thầu với vai trò liên danh chính với giá 3.622.706.646 đồng, tỷ lệ tiết kiệm 1,5%.
Cũng trong ngày 04/12/2025, Gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp mở rộng tuyến đường GTNT thôn 3 và thôn Bù Khơn (Đăk Ơ 04) do UBND xã Đăk Ơ làm chủ đầu tư có giá gói thầu 3.927.177.000 đồng, Nguyên Vũ trúng thầu với vai trò liên danh chính với giá 3.868.269.006 đồng, tỷ lệ tiết kiệm 1,5%.
Ngày 14/07/2026, Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Đăk Ơ đã phê duyệt Nguyên Luân trúng gói thầu xây dựng thuộc dự án Nạo vét, khơi thông dòng chảy, gia cố hai bên bờ suối tại vị trí cầu giảm tải ngập úng suối Đá đoạn hai đầu cầu Thôn 4, xã Đăk Ơ với giá 2.353.570.611 đồng, tỷ lệ tiết kiệm 2%.
Tiếp tục chuỗi trúng thầu tại xã Đăk Ơ, ngày 27/07/2026, Nguyên Luân được phê duyệt trúng gói thầu Xây dựng thuộc dự án Duy tu, sửa chữa đường Đăk Ơ 11 (thôn 7), chiều dài 2,5 km do Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Đăk Ơ làm chủ đầu tư. Gói thầu có giá 4.371.506.771 đồng. Tại gói thầu này, Công ty Nguyên Luân được phê duyệt trúng thầu với vai trò liên danh với giá trúng thầu 4.305.794.155 đồng, tỷ lệ tiết kiệm 1,5% .
Góc nhìn chuyên gia pháp lý về trách nhiệm giải trình và tối ưu hóa ngân sách
Phân tích dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: Việc một nhà thầu thường xuyên trúng thầu tại một chủ đầu tư không vi phạm pháp luật, mà là một dữ liệu cần được đối chiếu toàn diện với các quy định pháp lý hiện hành. Tính hợp pháp và đúng đắn của sự việc phụ thuộc hoàn toàn vào việc chủ đầu tư và nhà thầu có tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo đảm cạnh tranh, không hạn chế nhà thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu trung thực và công khai minh bạch toàn bộ dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo quy định của Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Luật sư Nguyễn Văn Lập phân tích thêm: "Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu đã quy định rất rõ tại điểm c Mục 5, việc tổ chức lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu phải bảo đảm tuân thủ đầy đủ nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, Công văn 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường giải pháp tiết kiệm, thương thảo tối ưu hóa vốn đầu tư công. Người đứng đầu chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra tình trạng đấu thầu hình thức, tiết kiệm thấp hoặc không bảo đảm tính cạnh tranh."
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
