Sau khi biết điểm thi tốt nghiệp THPT, thí sinh sẽ bước vào giai đoạn quyết định của mùa tuyển sinh đại học. Việc tính toán điểm xét tuyển, đánh giá cơ hội trúng tuyển và sắp xếp nguyện vọng hợp lý sẽ giúp thí sinh tối ưu khả năng đỗ vào ngành học mong muốn.

Chủ động tính điểm xét tuyển

Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, hàng triệu thí sinh sẽ bước vào giai đoạn đăng ký, điều chỉnh và sắp xếp xét tuyển đại học. Đây được xem là "chặng nước rút", đòi hỏi thí sinh phải có chiến lược rõ ràng để tránh những sai sót đáng tiếc.

Chia sẻ về vấn đề này, PGS.TS. Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Bách khoa TP HCM, cho biết thí sinh cần lưu ý ba bước quan trọng trước khi chính thức đăng ký nguyện vọng.

Việc đầu tiên thí sinh cần làm là ước lượng điểm xét tuyển vào ngành và trường mình yêu thích dựa trên phương thức và công thức xét tuyển đã được các trường công bố. Trong trường hợp chưa xác định chính xác điểm ưu tiên hoặc điểm cộng, thí sinh có thể tạm tính ở mức trung bình để tham khảo, từ đó xây dựng phương án đăng ký phù hợp.

PGS.TS. Bùi Hoài Thắng cũng lưu ý, đối với các tổ hợp sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT, nếu thí sinh không có điểm của một môn trong tổ hợp thì môn đó sẽ được tính là 0 điểm. Trong khi đó, với các tổ hợp xét tuyển bằng học bạ THPT, nếu thiếu điểm một môn, nhiều trường sẽ cho phép sử dụng điểm của môn gần nhất để thay thế theo quy định.

Đối với những ngành sử dụng nhiều tổ hợp xét tuyển, các trường sẽ lựa chọn tổ hợp mang lại điểm xét tuyển cao nhất cho thí sinh. Với phương thức kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp THPT và học bạ, tổ hợp được sử dụng có thể lấy từ điểm thi hoặc học bạ, miễn bảo đảm đem lại kết quả cao nhất theo quy định.

Phân nhóm nguyện vọng

Bước tiếp theo được PGS.TS. Bùi Hoài Thắng lưu ý các thí sinh là đối chiếu điểm xét tuyển của bản thân với điểm chuẩn các năm trước. Theo đó, điểm chuẩn mỗi năm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phổ điểm thi, số lượng hồ sơ đăng ký, chỉ tiêu tuyển sinh cũng như mức độ cạnh tranh của từng ngành, từng trường. Vì vậy, của các năm trước chỉ mang tính tham khảo nhưng vẫn là căn cứ quan trọng để đánh giá cơ hội trúng tuyển.

Ông Thắng khuyến nghị thí sinh nên chia các nguyện vọng thành ba nhóm. Nhóm đầu tiên gồm những ngành hoặc trường yêu thích nhất dù điểm xét tuyển hiện tại còn thấp hơn điểm chuẩn năm trước.

Nhóm thứ hai gồm những ngành có mức điểm xét tuyển tương đương hoặc nhỉnh hơn điểm chuẩn các năm trước, được xem là nhóm có khả năng cạnh tranh cao.

Nhóm cuối cùng gồm những ngành mà điểm xét tuyển của thí sinh cao hơn đáng kể so với điểm chuẩn các năm trước, giúp tăng cơ hội trúng tuyển và đóng vai trò là phương án an toàn.

"Việc phân nhóm nguyện vọng sẽ giúp thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký khoa học, thay vì chỉ tập trung vào một vài lựa chọn", PGS.TS. Bùi Hoài Thắng nói.

Một lưu ý quan trọng khác là cách sắp xếp thứ tự . Theo quy định, hệ thống xét tuyển chỉ công nhận nguyện vọng có thứ tự ưu tiên cao nhất mà thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển. Vì vậy, thí sinh nên đặt ngành học mình yêu thích nhất ở vị trí ưu tiên cao hơn, không nên xếp theo mức độ "an toàn" của điểm số.

Đối với những thí sinh đã đủ điều kiện trúng tuyển theo phương thức xét tuyển thẳng hoặc xét tuyển sớm, nếu đã chắc chắn theo học ngành được thông báo trúng tuyển thì chỉ cần đăng ký một nguyện vọng đó trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ngược lại, nếu vẫn muốn tiếp tục cạnh tranh vào những ngành hoặc trường yêu thích hơn, thí sinh nên xếp các nguyện vọng này ở phía trên và đưa ngành đã đủ điều kiện trúng tuyển xuống vị trí cuối cùng để giữ phương án dự phòng.

Theo PGS.TS. Bùi Hoài Thắng, việc tính toán chính xác điểm xét tuyển, tham khảo điểm chuẩn hợp lý và sắp xếp nguyện vọng theo đúng mức độ yêu thích sẽ giúp thí sinh hạn chế rủi ro, đồng thời nâng cao cơ hội trúng tuyển vào ngành học mong muốn trong mùa tuyển sinh đại học năm 2026.