Chính phủ ban hành Nghị quyết 109, bổ sung chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời siết chặt kỷ luật tài chính, ngân sách.

Nghị quyết 109 cập nhật, bổ sung Chương trình hành động của Chính phủ nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kết luận 18-KL/TW về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay – trả nợ công và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.

Trong lĩnh vực tài chính, Chính phủ yêu cầu quản lý, điều hành ngân sách nhà nước hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Các giải pháp tập trung nâng cao chất lượng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu và tăng tính bền vững của nền tài chính quốc gia.

Chi thường xuyên sẽ được tiết giảm triệt để, đặc biệt là các khoản chi cho hội nghị, hội thảo, công tác trong và ngoài nước. Mức bội chi ngân sách hằng năm được kiểm soát trong phạm vi mục tiêu giai đoạn 2026-2030, đồng thời gắn với tiến độ giải ngân đầu tư phát triển. Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng các phương án dự phòng nhằm bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia.

Một trong những định hướng lớn là xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch, vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, đồng thời hạn chế lồng ghép chính sách xã hội trong chính sách thuế để giữ tính trung lập.

Đối với khu vực doanh nghiệp nhà nước, việc quản lý và sử dụng lợi nhuận sau thuế phải hiệu quả, hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế nhà nước và bảo đảm nguồn thu ngân sách.

Chính phủ yêu cầu các địa phương không ban hành cơ chế ưu đãi thuế vượt khung quy định hiện hành, đồng thời không điều chỉnh phân cấp nguồn thu ngân sách trái với Luật Ngân sách nhà nước, trừ trường hợp được cấp có thẩm quyền cho phép.

Từ năm 2027, một số nhiệm vụ an ninh, quốc phòng đã được phê duyệt sẽ được cân đối vào ngân sách nhà nước thay vì sử dụng các nguồn ngoài ngân sách như trước đây.

Trong bối cảnh ngân sách còn khó khăn, Chính phủ yêu cầu tận dụng tối đa trụ sở hiện có, hạn chế xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới. Các bộ, ngành và địa phương phải chịu trách nhiệm về tính cần thiết, hiệu quả sử dụng ngân sách, tránh lãng phí.

Song song, các vướng mắc trong đầu tư công sẽ được rà soát, tổng kết để làm cơ sở nghiên cứu hợp nhất Luật Đầu tư công với Luật Ngân sách nhà nước.

Về nợ công, Chính phủ yêu cầu triển khai hiệu quả Luật Quản lý nợ công, tăng cường quản lý rủi ro, nâng cao minh bạch trong huy động, sử dụng và báo cáo thông tin, hướng tới mục tiêu nâng hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư.

Các bộ, ngành được giao chủ động điều hành linh hoạt công cụ và phương thức vay, kỳ hạn, thời điểm và khối lượng vay, gắn với quản lý ngân quỹ nhằm giảm chi phí, giảm áp lực huy động vốn, đồng thời bảo đảm an toàn nợ công và thanh khoản thị trường trái phiếu Chính phủ.