Chiến sự Trung Đông ngày 15/3: Mỹ, Iran đối đầu leo thang

Mỹ tiến hành không kích, Iran phản công bằng tên lửa, khiến khu vực căng thẳng, đe dọa tuyến vận chuyển dầu quan trọng và an ninh khu vực.

Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tại Trung Đông tiếp tục leo thang với các đòn tấn công và phản công liên tiếp, kéo theo những diễn biến quân sự đáng chú ý tại Vịnh Ba Tư và khu vực vùng Vịnh.

Theo các nguồn tin quốc tế, Mỹ vừa tiến hành một loạt cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran trên đảo Kharg, nơi được xem là trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất của Tehran. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị “xóa sổ”, đồng thời cảnh báo rằng cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran cũng có thể trở thành mục tiêu nếu Tehran tiếp tục cản trở hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz.

00240e77-1440.jpg
Đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran tại Vịnh Ba Tư.

Đảo Kharg nằm ở Vịnh Ba Tư và là đầu mối xuất khẩu phần lớn lượng dầu của Iran ra thị trường quốc tế. Việc Mỹ tấn công khu vực này được coi là động thái nhằm gây sức ép mạnh mẽ lên nền kinh tế năng lượng của Tehran, đồng thời gửi tín hiệu răn đe đối với các hành động quân sự của Iran trong khu vực.

Iran đáp trả bằng đòn tấn công vào căn cứ Mỹ

Sau các cuộc không kích của Mỹ, Iran đã tiến hành nhiều đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu liên quan đến Mỹ và đồng minh trong khu vực.

Một trong những vụ việc đáng chú ý xảy ra tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia, nơi được sử dụng để hỗ trợ các chiến dịch không kích của Mỹ tại Trung Đông.

article-69b51c39937cc7-48524184.jpg
Máy bay KC-135 của Không quân Hoa Kỳ tiếp nhiên liệu cho các tiêm kích tầm ngắn F-16.

Theo các nguồn tin quân sự, một cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran đã làm hư hại ít nhất 5 máy bay tiếp dầu KC-135R của Không quân Mỹ khi chúng đang đỗ trên mặt đất. Những máy bay này được cho là đóng vai trò then chốt trong việc duy trì các chiến dịch không kích tầm xa của Mỹ và đồng minh trong khu vực.

Các báo cáo cho biết những chiếc máy bay bị hư hại nhưng không bị phá hủy hoàn toàn và hiện đang được sửa chữa. Không có thương vong được ghi nhận trong vụ tấn công này.

KC-135R là loại máy bay tiếp dầu chiến lược giúp các chiến đấu cơ và máy bay ném bom kéo dài thời gian hoạt động trên không. Vì vậy, việc nhiều máy bay loại này bị hư hại có thể ảnh hưởng đáng kể đến năng lực tác chiến đường không của Mỹ trong khu vực.

Mỹ tăng cường lực lượng tới Trung Đông

Trước nguy cơ xung đột lan rộng, Washington đã quyết định tăng cường thêm lực lượng quân sự tới Trung Đông.

Theo các quan chức Mỹ, một đơn vị thuộc Marine Expeditionary Unit (MEU) cùng tàu tấn công đổ bộ đã được triển khai tới khu vực, mang theo khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ.

Các tàu chiến đổ bộ này có khả năng mang theo trực thăng, máy bay cất cánh thẳng đứng và nhiều phương tiện chiến đấu, cho phép lực lượng Mỹ phản ứng nhanh với các tình huống khủng hoảng.

us-deploys-2500-marines-on-amphibious-warships-to-reinforce-middle-east-deterrence-against-iran-919bb5a6.jpg
Một trong những tàu tham gia đợt triển khai là USS Tripoli, tàu tấn công đổ bộ lớp America đóng vai trò trung tâm hoạt động hàng không của nhóm viễn chinh. (Nguồn ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ)

Giới phân tích nhận định việc điều động lực lượng này không đồng nghĩa với việc Mỹ chuẩn bị tiến hành chiến dịch tấn công trên bộ, nhưng cho thấy Washington đang muốn tăng cường năng lực răn đe và bảo vệ các căn cứ cũng như tuyến hàng hải chiến lược.

Trung Đông trước nguy cơ xung đột lan rộng

Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu leo thang mạnh từ cuối tháng 2/2026 sau các đợt tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự và hạt nhân của Iran. Từ đó đến nay, Tehran đã tiến hành nhiều cuộc phản công bằng tên lửa và UAV nhằm vào Israel cũng như các căn cứ của Mỹ trong khu vực.

Các cuộc giao tranh không chỉ giới hạn ở Iran và Israel mà còn lan sang nhiều quốc gia Trung Đông như Lebanon, Iraq, Bahrain và Saudi Arabia, khiến tình hình an ninh khu vực trở nên cực kỳ căng thẳng.

Ngoài yếu tố quân sự, cuộc khủng hoảng còn đe dọa nghiêm trọng tới thị trường năng lượng toàn cầu. Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới - đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn khi các bên liên tục cảnh báo và triển khai lực lượng quân sự tại khu vực này.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đang kêu gọi các bên kiềm chế nhằm tránh một cuộc chiến quy mô lớn có thể gây bất ổn nghiêm trọng cho toàn bộ Trung Đông và nền kinh tế toàn cầu.

Boeing KC-135R Stratotanker là máy bay tiếp dầu chủ lực của Không quân Mỹ, cho phép chiến đấu cơ và máy bay ném bom tiếp nhiên liệu ngay trên không để kéo dài thời gian chiến đấu và thực hiện các nhiệm vụ tấn công tầm xa. Nhờ đó, lực lượng không quân có thể duy trì các đợt không kích liên tục mà không cần hạ cánh tiếp liệu. Vì vậy, nếu nhiều máy bay KC-135R bị hư hại hoặc bị vô hiệu hóa, năng lực duy trì chiến dịch không kích dài ngày của Mỹ sẽ bị ảnh hưởng đáng kể, đặc biệt trong các chiến dịch ở khoảng cách xa như Trung Đông.

Apnews.com, Military Watch; Army recognition

Mỹ đối mặt với áp lực lớn từ các cuộc tấn công của Iran tại Trung Đông

Hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ nhanh chóng hao hụt, trong khi Iran tấn công nhiều căn cứ, gây thiệt hại nặng nề cho lực lượng Mỹ và đồng minh.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đã duy trì cường độ cao các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và các đối tác tại Trung Đông.

Diễn biến này đã làm đảo lộn những kỳ vọng ban đầu của phương Tây rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel sẽ nhanh chóng làm suy yếu năng lực tên lửa của Iran sau khi chiến sự bùng phát cuối tháng 2.

Tai nạn máy bay tiếp dầu Mỹ tại Iraq làm tăng căng thẳng Trung Đông

Một máy bay KC-135 của Mỹ rơi khi hỗ trợ chiến dịch chống Iran, làm nổi bật rủi ro trong các hoạt động không kích quy mô lớn.

Trong chiến dịch quân sự Operation Epic Fury nhằm vào Iran, Không quân Mỹ đã triển khai máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker để hỗ trợ các tiêm kích hải quân F/A-18F Super Hornet thực hiện các đòn không kích tầm xa.

Theo thông tin từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), việc tiếp nhiên liệu trên không giúp tiêm kích duy trì thời gian hoạt động lâu hơn, tăng cường khả năng tấn công và phản ứng nhanh trước các mục tiêu mới trên chiến trường.