Ở góc tây bắc Donetsk bị chiến tranh tàn phá, đêm nào cũng ẩn chứa những hiểm nguy rình rập. Chỉ trong vòng 24 giờ ngắn ngủi từ ngày 30/10 đến ngày 1/11, một chiến dịch quân sự nghẹt thở đã diễn ra tại đây, với sự tàn khốc và kịch tính vượt xa bất kỳ bộ phim bom tấn nào của Hollywood.
Đêm thành phố Pokrovsk, chỉ còn tiếng pháo bắn cầm canh của cả hai bên, bỗng nhiên, tiếng gầm rú của một cánh quạt xé toạc bầu trời đêm như búa bổ, đánh thức nhiều người từ cửa sổ cùng lúc và một bóng đen lướt qua ngọn cây, lao vút về phía tây, biến mất vào cánh đồng lúa mì trong chớp mắt, không để lại dấu vết.
Chỉ mười phút sau, những tiếng nổ đinh tai nhức óc vang lên cách đó ba cây số, âm thanh như xé toạc cả thế giới, khiến mặt đất rung chuyển dữ dội. Khi bình minh lên, thông báo từ Quân đội Nga (RFAF) cho biết, 11 lính đặc nhiệm Ukraine đã bị tiêu diệt, khi đổ bộ vào phía sau lưng quân Nga.
Quân đội Ukraine (AFU) đã sử dụng hai chiếc trực thăng UH-60 Black Hawk, mà Mỹ viện trợ vào năm 2023, cố gắng đưa một lực lượng nhỏ, đổ bộ vào phía sau chiến tuyến của quân Nga ở phía tây bắc Pokrovsk, vào một trung tâm hậu cần của Nga.
Mục tiêu của nhiệm vụ này là giành quyền kiểm soát một nút giao thông quan trọng – nhằm cắt đứt nguồn tiếp tế của Nga hoặc giải cứu quân nhân Ukraine bị mắc kẹt - mỗi nhiệm vụ đều rất khó khăn. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh sự tàn khốc đến tận cùng.
Mặc dù trực thăng đã trở về an toàn, nhưng không một ai trong số 11 lính đặc nhiệm sống sót. Đoạn phim quay bằng UAV do Bộ Quốc phòng Nga công bố vào sáng sớm, giống như một bộ phim hành động. Những chấm trắng nhỏ trên màn hình ảnh nhiệt bị khóa chặt bởi một vòng tròn đỏ, tiếp theo là một loạt đạn pháo từ lựu pháo 152mm, ngay lập tức phủ kín màn hình bằng ánh sáng trắng chói lòa.
Câu hỏi đặt ra là tại sao chiến dịch đột kích của đặc nhiệm tình báo quân đội Ukraine, lại phải chịu thất bại nhanh chóng và thảm khốc như vậy? Câu trả lời là ba lưỡi dao sắc nhọn cùng lúc rơi xuống, đâm thẳng vào trung tâm đầu não ra quyết định của AFU.
Tình báo là "mắt" và "tai" của chiến tranh hiện đại. Mất lợi thế tình báo cũng giống như người mù mò mẫm trong bóng tối. Chỉ 48 giờ trước khi chiến dịch bắt đầu, một hình ảnh vệ tinh do kênh Telegram "Military Chronicles" của Nga đăng tải, đã gióng lên hồi chuông báo tử cho quân đội Ukraine.
Hình ảnh bao quanh chính xác những chiến hào mới đào bên ngoài thành phố Pokrovsk, kèm theo dòng chữ "Chào mừng", với tọa độ chính xác đến từng mét. Đây chính xác là con đường đất nơi cuối cùng biệt đội Ukraine đổ bộ. Điều này đồng nghĩa với việc mọi động thái của quân Ukraine đều bị Nga giám sát chặt chẽ.
Sự phối hợp hoàn hảo giữa các điệp viên ngầm và "mắt thần trên không", giúp đối phương "đọc" trước lịch trình của AFU, và thất bại đã hiện rõ trước cả khi chiến dịch bắt đầu. Trong chiến tranh hiện đại, trinh sát và hỗ trợ trên không là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, năng lực trinh sát trên không của AFU đã suy giảm đáng kể trong năm nay.
Nguồn dữ liệu mở công bố hồi tháng 9 vừa qua, cho thấy số lần xuất kích trung bình hàng ngày của UAV tiền tuyến của AFU đã giảm 40% so với năm ngoái, do các nguồn lực quan trọng như pin, camera và nhân lực vận hành đang cạn kiệt.
Cuộc đột kích ban đầu được lên kế hoạch do ba UAV trinh sát Banshee dẫn đường, nhưng kết quả thật đáng kinh ngạc. Hai chiếc mất liên lạc do mưa, và chiếc còn lại đến chiến trường chỉ còn 18% pin, thậm chí không kịp bắn laser chỉ thị.
Không có chỉ điểm, các trận địa pháo binh AFU buộc phải bắn theo tọa độ, về cơ bản là bắn trong bóng tối, hoàn toàn dựa vào may rủi. Tuy nhiên, RFAF, với nguồn dự trữ đạn pháo khổng lồ, đã biến sai lầm này thành đòn đánh, hoàn toàn phá vỡ cuộc đột kích của Ukraine.
Nhân lực là nguồn lực quý giá nhất trong chiến tranh. Theo một cuộc họp kín của NATO được tờ Defense News của Mỹ trích dẫn ngày 31/10, tỷ lệ bộ binh ở tiền tuyến của AFU so với RFAF đã đạt đến con số đáng kinh ngạc 1:8, với một số điểm đột phá thậm chí lên tới 1:11.
Với tình trạng thiếu hụt quân số nghiêm trọng như vậy, chỉ huy AFU đã phải sử dụng lực lượng đặc nhiệm như bộ binh chính quy, biến một "cuộc tấn công phẫu thuật" ban đầu được lên kế hoạch tỉ mỉ thành một chiến dịch rời rạc.
Trong số 11 binh sĩ thiệt mạng trong chiến dịch này, bảy người thuộc cùng một đại đội trinh sát cấp lữ đoàn. Họ đã thực hiện ba cuộc đột kích vào Kherson trong vòng hai tháng, khiến họ kiệt sức và thể lực suy giảm nghiêm trọng. Các cựu chiến binh đã mô tả điều đó một cách bất lực: "Họ không định mở một cuộc tấn công bất ngờ; họ buộc phải lấp đầy khoảng trống thời gian".
Điều còn đáng lo ngại hơn đối với Kiev là hoạt động bất thường của các tổ chức ngầm thân Nga tại các khu vực do Ukraine kiểm soát gần đây, như những con côn trùng thức giấc sau giấc ngủ đông, tấn công khắp nơi. Đêm 28/10, đường dây điện cao thế nối Dnipropetrovsk với Zaporizhzhia nổ tung, khiến một nửa thành phố chìm trong bóng tối;
Rạng sáng ngày 29/10, một kho ngũ cốc tại cảng Odessa bốc cháy, thiêu rụi 30.000 tấn ngô dự kiến xuất khẩu thành tro bụi. Trong khi đó, cùng thời điểm đó, hầu như không có hoạt động nào của "du kích Ukraine" tại các khu vực do Nga chiếm đóng. Vậy sân nhà của ai vững chắc hơn?
