Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 61/2026/TT-BCT kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
Theo đó, trạm sạc phải bảo đảm khả năng kỹ thuật để sử dụng chung cho các phương tiện giao thông đường bộ chạy điện có cổng sạc tương thích với loại đầu nối, chế độ sạc và cấu hình kỹ thuật mà trạm hỗ trợ.
Quy định này áp dụng cho các trạm sạc tại khu vực công cộng, trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ (trừ trạm sạc ở tầng hầm, nhà để xe hay khu đỗ xe trong nhà). Trạm sạc ngoài trời hoặc dưới mái che độc lập cũng trong diện cần tuân thủ quy định kỹ thuật để dùng chung cho mọi dòng xe.
Tuy nhiên, quy chuẩn này không áp dụng với các trạm sạc nội bộ, thiết bị sạc không dây, bộ sạc kèm theo xe và một số thiết bị thử nghiệm, nghiên cứu.
Liên quan tới tiêu chuẩn an toàn, trạm sạc xe điện phải có hệ thống tự động cảnh báo và ngắt điện khi xảy ra cháy, ngập nước hay quá nhiệt.
Bên cạnh đó, trụ sạc sản xuất, lắp ráp trong nước hoặc nhập khẩu bắt buộc phải được dán tem, công bố hợp quy và chỉ được vận hành sau khi đã thử nghiệm, nghiệm thu.
Trạm sạc điện cũ lắp đặt trước tháng 7/2027 được tiếp tục sử dụng, nhưng cần bảo trì, đảm bảo an toàn. Các trạm đang hoạt động phải rà soát an toàn trong vòng 6 tháng và có tối đa 24 tháng (kể từ 1/7/2027) để khắc phục lỗi. Phần sửa chữa, cải tạo hoặc mở rộng trạm sạc xe điện sau thời điểm này phải đáp ứng quy chuẩn mới.
Khi phát hiện nguy cơ trực tiếp gây mất an toàn trạm sạc, đơn vị vận hành phải dừng hoặc khoanh vùng phần bị ảnh hưởng để sửa chữa. Trường hợp không thể khoanh vùng, toàn bộ trạm phải dừng hoạt động cho tới khi khắc phục xong lỗi.
Theo Bộ Công thương, trong 6 tháng đầu năm nay, Việt Nam tiêu thụ 17.536 ô tô điện thuần, vượt tổng lượng tiêu thụ 15.676 xe của cả năm 2023. Trong đó, xe sản xuất, lắp ráp trong nước chiếm tới 17.482 chiếc.
Trong lộ trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam dự kiến đến năm 2030 sẽ có 50% phương tiện giao thông đô thị chuyển sang sử dụng điện, đồng thời toàn bộ xe buýt và taxi được điện hóa. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (World Bank), nhu cầu vốn để phát triển hệ thống trạm sạc tại Việt Nam có thể lên tới khoảng 2,2 tỷ USD vào năm 2030 và tăng lên 32,6 tỷ USD vào năm 2050.
Đà tăng của phương tiện điện đang tạo thêm nhu cầu đầu tư và mở rộng hạ tầng trạm sạc. Hiện thị trường trạm sạc hiện có sự tham gia của nhiều nhóm doanh nghiệp, từ các hãng xe điện như VinFast, Selex, Dat Bike đến doanh nghiệp năng lượng như Petrolimex và các nhà sản xuất ô tô truyền thống như Honda.
Trong bối cảnh đó, các quy định mới về thiết kế và đầu tư trạm sạc sẽ tạo ra những yêu cầu chung về hạ tầng, qua đó tác động trực tiếp đến cách các doanh nghiệp triển khai, mở rộng và vận hành mạng lưới sạc trong thời gian tới.
