Bộ Công an đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định về kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh. Theo hồ sơ đang được Bộ Tư pháp thẩm định, dự thảo này đề xuất Bộ Công an sẽ tham gia, cho ý kiến thẩm định đối với hàng loạt chiến lược, quy hoạch và kế hoạch quan trọng ở tầm vĩ mô. Dự kiến nếu được thông qua, Nghị định sẽ có hiệu lực thi hành trong năm 2026.

Cụ thể, danh mục đề xuất thẩm định bao gồm: chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia; các quy hoạch tổng thể quốc gia; quy hoạch sử dụng đất quốc gia; quy hoạch không gian biển quốc gia. Bên cạnh đó, các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội quốc gia (dài hạn, trung hạn, hằng năm) và kế hoạch đầu tư công quốc gia (trung hạn và hằng năm) cũng thuộc phạm vi tham gia ý kiến của Bộ Công an.

Ở cấp địa phương, công an cấp tỉnh sẽ tham gia thẩm định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm cấp tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, cùng quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Đối với các dự án đầu tư gây phương hại hoặc có nguy cơ gây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, công an cấp tỉnh sẽ phối hợp với UBND cấp tỉnh đánh giá tác động, sau đó ra kiến nghị về việc ngừng toàn bộ hoặc ngừng một phần hoạt động của dự án.

Dự thảo nêu rõ quan điểm kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội là phát triển phải bảo đảm an ninh, môi trường an toàn, ổn định của đất nước; không vì lợi ích kinh tế mà đánh đổi lợi ích quốc gia, dân tộc. Các dự án liên quan đến an ninh cần được thẩm định hoặc đánh giá tác động theo quy định, ví dụ như: dự án đầu tư theo pháp luật bảo vệ môi trường; dự án liên quan đến yếu tố nước ngoài (nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần); dự án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt.

Lý giải về những đề xuất trên, Bộ Công an cho rằng dù việc lấy ý kiến thẩm định đã được nêu trong nhiều luật, nhưng hiện chưa có quy định cụ thể về các trường hợp cần thẩm định, đánh giá tác động về an ninh quốc gia. Đặc biệt, trên lĩnh vực đầu tư vẫn chưa có tiêu chí xác định vị trí, khu vực liên quan đến an ninh; điều kiện về an ninh, trật tự để xét chấp thuận chủ trương đầu tư cho dự án mới hoặc việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài còn chưa rõ ràng.

Bộ Công an nhận định, công tác thẩm định, xác minh tư cách pháp nhân, năng lực tài chính trước khi phê duyệt, thống nhất chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đầu tư một số dự án chưa chặt chẽ. Năng lực thẩm định của tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cũng chưa bảo đảm, đánh giá được hết tác động về an ninh trong quá trình triển khai dự án.

Hiện nay, theo Luật Đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh để xây dựng, lấy ý kiến về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia. Hội đồng thẩm định quy hoạch sử dụng đất quốc gia sẽ thực hiện đánh giá, đồng thời nhân dân cũng được lấy ý kiến về các dự thảo này.