Thay mặt Bộ Chính trị, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 96-KL/TW về định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Định hướng giám sát 8 nội dung lớn

Kết luận nêu rõ, tại phiên họp ngày 28/8/2026, xem xét Tờ trình số 46, ngày 12/8/2026 của Đảng uỷ Quốc hội về Đề án "Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI", Bộ Chính trị cơ bản thống nhất chủ trương thông qua những nội dung của Đề án, đồng thời nhấn mạnh một số nội dung chủ yếu.

Cụ thể, mục tiêu của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI là góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực, tháo gỡ "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, phòng ngừa, cảnh báo sớm được các rủi ro và thúc đẩy hành động.

Cùng với đó, bảo đảm đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đồng bộ, thống nhất, minh bạch, hiệu quả, gắn với thực hiện các định hướng phát triển đất nước, các nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược đã được đề ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược, trụ cột của Trung ương, Bộ Chính trị và các chủ trương khác của Đảng có liên quan, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.

Kết luận số 96 cũng nêu rõ hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI tập trung vào các định hướng lớn.

Thứ nhất, giám sát việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, góp phẩn bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, các yêu cầu phát triển đất nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn; nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; nâng cao chất lượng, tính thống nhất, đồng bộ, minh bạch, khả thi của hệ thống pháp luật.

Thứ hai, giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả chính quyền Trung ương và địa phương, nâng cao công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ ba, giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển, thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.

Thứ tư, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật góp phần thực hiện mục tiêu đột phát về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thứ năm, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật góp phần phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và trên thế giới.

Thứ sáu, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm phát triển xã hội bền vững, bảo vệ quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức và bảo đảm tiến độ, công bằng xã hội.

Thứ bẩy, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thứ tám, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; mở rộng đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả.

Kết luận nêu rõ, trong những năm đầu nhiệm kỳ khoá XVI, Quốc hội tập trung rà soát kết quả hoạt động giám sát của nhiệm kỳ khoá XV, xác định các nội dung cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc hoặc giám sát lại; đồng thời tập trung giám sát việc thể chế hoá và triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước, có tính chiến lược, liên ngành, có tác động trực tiếp đến sự phát triển của đất nước và đời sống của Nhân dân; việc tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; việc phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực nhà nước; việc quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trọng tâm là cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài gắn với năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã; việc quản lý, sử dụng tài sản công sau sắp xếp; việc triển khai các chính sách về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế và thực hiện các công trình, dự án quan trọng quốc gia...

Những năm tiếp theo của nhiệm kỳ, căn cứ định hướng trọng tâm giám sát và yêu cầu thực tiễn, tập trung giám sát những vấn đề lớn, có tác động sâu rộng; những vấn đề nổi lên, mới phát sinh trong thực tiễn; những lĩnh vực còn nhiều hạn chế, vướng mắc, bất cập trong tổ chức thi hành chính sách, pháp luật; tăng cường theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát.

Cuối nhiệm kỳ, tập trung giám sát việc thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là những nội dung có chuyển biến chậm, chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ; tổng kết, đánh giá kết quả, tác động của hoạt động giám sát đối với việc hoàn thiện chính sách, pháp luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, địa phương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, để phục vụ xây dựng định hướng giám sát cho nhiệm kỳ tiếp theo.

8 nhiệm vụ trọng tâm

Bộ Chính trị yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị tập trung làm tốt các nhiệm vụ.

Thứ nhất, tăng cường công tác phổ biến, quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng về hoạt động kiểm tra, giám sát nói chung, hoạt động giám sát của Quốc hội nói riêng nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, nâng cao trách nhiệm của cấp uỷ, tổ chức đảng và đảng viên, người đứng đầu về công tác này.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát của Quốc hội khoá XVI, coi trọng giám sát chủ động, thường xuyên, bám sát tình hình thực tiễn, giám sát dựa trên dữ liệu; kết hợp hài hoà giữa các hình thức giám sát; chuyển trọng tâm giám sát theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, từ giám sát nhằm phát hiện và xử lý vi phạm sang giám sát nhằm cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả thi hành pháp luật. Bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động giám sát với công tác xây dựng pháp luật và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, kiểm soát quyền lực nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Thứ ba, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động giám sát, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật, không làm ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát. Nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát phải bám sát các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, có tính khả thi, rõ việc, rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả. Nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát phải được các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện nghiêm túc, kịp thời, đầy đủ; coi kết quả thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức đảng và đảng viên, cơ quan, tổ chức, đơn vị. Đồng thời, xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm các trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị. Thường xuyên sơ kết, tổng kết, đánh giá hiệu quả việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, có biện pháp xử lý kịp thời, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám sát.

Thứ tư, nâng cao sự chủ động, linh hoạt của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội trong hoạt động giám sát; trường hợp cần thiết, Quốc hội tiến hành xem xét, thảo luận, quyết định về kết quả giám sát của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội.

Thứ năm, việc xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát hằng năm của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội cần bám sát định hướng giám sát nhiệm kỳ và tình hình thực tiễn trong từng thời kỳ; tập trung giám sát những vấn đề lớn, lĩnh vực then chốt, những "điểm nghẽn của điểm nghẽn" trong phát triển, những vấn đề bức xúc, nổi lên mà cử tri và Nhân dân quan tâm.

Thứ sáu, tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu, gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với kiểm tra và giám sát của Đảng, giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể Trung ương, công tác thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, giám sát của hội đồng nhân dân, tránh chồng chéo, bảo đảm sự đồng bộ trong kiểm soát quyền lực và thúc đẩy hiệu quả thực thi pháp luật của cả hệ thống chính trị; huy động sự tham gia rộng rãi của các chuyên gia, các nhà khoa học, nguồn lực tư vấn độc lập phục vụ hoạt động giám sát.

Thứ bảy, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và bộ máy giúp việc; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động giám sát.

Thứ tám, đổi mới cơ chế phân bổ, quản lý, sử dụng ngân sách dành cho hoạt động giám sát trên nguyên tắc kịp thời, đúng, đủ, gắn với khoán chi theo kết quả, sản phẩm; bảo đảm ngân sách phù hợp cho hoạt động giám sát.