Hattusa nằm gần làng Boğazköy ngày nay thuộc tỉnh Çorum của Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một trong những thành phố hùng mạnh nhất cuối thời Đồ đồng và từng là kinh đô của đế chế Hittite từ khoảng năm 1650 trước Công nguyên đến khoảng năm 1200 trước Công nguyên. Ảnh: Wikimedia Commons.
Những tàn tích của thành phố Hattusa cổ kính bao gồm các công trình phòng thủ đồ sộ, đền thờ, cung điện, các phiến đất sét khắc chữ hình nêm ghi chép về đời sống chính trị, tôn giáo và kinh tế của đế chế Hittite. Ảnh: Wikimedia Commons.
Tại Hattusa, các nhà khảo cổ chú ý đến một công trình được gọi là Ngôi đền Vĩ đại (hoặc Đền 1) là trung tâm của các nghi lễ tôn giáo, có lẽ được dành riêng để thờ phụng thần Bão tố Tarḫunna và nữ thần Mặt trời Arinna. Đây là 2 vị thần quan trọng của người Hittite. Ảnh: Wikimedia Commons.
Các cuộc khai quật tại Ngôi đền Vĩ đại đã hé lộ nền móng, kho chứa và các công trình nghi lễ. Ảnh: Paul Williams / Alamy Stock Photo.
Đặc biệt, các chuyên gia tìm thấy tảng đá xanh trong một căn phòng nhỏ nằm ngoài con đường dẫn từ cổng đền. Viên đá có hình dáng gần như khối lập phương, với cạnh dài khoảng 69 cm và nặng khoảng 1.000 kg. Đó là loại đá cứng, nhẵn bóng và có màu xanh lục nổi bật so với các cấu trúc xung quanh. Ảnh: DeAgostini/ Getty Images.
Các chuyên gia suy đoán tảng đá màu xanh trên có thể là một dạng ngọc bích (nephrite) hoặc serpentinit - một loại khoáng chất màu xanh đậm giống màu của ngọc thường thấy ở vùng này của Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: DeAgostini/ Getty Images.
Khác với những tảng đá vôi ở xung quanh, tảng đá màu xanh không có bất kỳ chữ khắc hay hình vẽ nào. Những điều này càng khiến nó trở nên bí ẩn. Không ai biết mục đích sử dụng của nó hay vì sao nó được đặt ở vị trí đó... Ảnh: Acar54/Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
Một số nhà khảo cổ học cho rằng, tảng đá màu xanh độc đáo trong khuôn viên Ngôi đền Vĩ đại có thể từng được sử dụng cho mục đích nghi lễ hoặc thờ cúng. Nó có thể đóng vai trò như một bàn thờ hoặc một vật thiêng liêng để dâng lễ vật. Ảnh: techzelle.com.
Một giả thuyết khác là tảng đá xanh bí ẩn ban đầu có thể được dùng làm bệ hoặc đế cho một bức tượng thần đã mất. Trong khi đó, quan điểm khác suy đoán nó có thể được dùng như một chỗ ngồi mang tính biểu tượng dành cho nhân vật quan trọng của hoàng gia khi tham gia nghi lễ lớn tổ chức ở ngôi đền. Ảnh: techzelle.com.
Trong văn hóa dân gian địa phương, tảng đá màu xanh được xem là "hòn đá ước nguyện", có sức mạnh thần thánh, mang đến giàu có, con đàn cháu đống cho bất cứ ai chạm vào nó. Tuy nhiên, thông tin này chưa được kiểm chứng. Ảnh: techzelle.com.
Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.