Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, sự áp đảo của Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Minh Tường Phát (Minh Tường Phát) không chỉ đến từ giá dự thầu mà còn từ việc các đối thủ cạnh tranh liên tục bị loại ngay từ "vòng gửi xe" vì những lỗi kỹ thuật sơ đẳng.

Tại gói thầu Trang thiết bị phục vụ giảng dạy Dự án Trường THCS Tân Hội Đông, hai đối thủ là Công ty TNHH Trang trí Nội thất Anh Thư TG và Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Xuất nhập khẩu Hathaco dù có giá dự thầu sau giảm giá thấp hơn rất nhiều so với Minh Tường Phát (thấp hơn từ 200 triệu đến 400 triệu đồng) nhưng đều bị đánh giá "Không đạt" về kỹ thuật.

Cụ thể, theo Báo cáo đánh giá E-HSDT số 517/TCG-PA.2026, nhà thầu Anh Thư TG bị loại vì chào Tivi 60 inch có tổng công suất loa chỉ 90W, trong khi hồ sơ mời thầu (E-HSMT) yêu cầu tối thiểu 120W. Ngoài ra, nhà thầu này còn chào năm sản xuất thiết bị từ 2024 trở về sau là không phù hợp yêu cầu và không nêu rõ dung lượng SSD của máy vi tính.

Tương tự, nhà thầu Hathaco bị đánh giá không đạt do không đính kèm tài liệu chứng minh thông số kỹ thuật (Catalogue) cho các thiết bị chính như Tivi, máy in, UPS. Thậm chí, thiết bị Tivi do nhà thầu này chào có công suất loa chỉ 15W x 2, thấp hơn rất nhiều so với mức 60W x 2 yêu cầu của E-HSMT. Việc Hathaco đề xuất lắp thêm Loa Soundbar bên ngoài đã bị Tổ chuyên gia bác bỏ vì không đúng tính chất hàng hóa nguyên đai nguyên kiện từ nhà sản xuất.

Kịch bản này tiếp tục lặp lại tại gói thầu Trường Tiểu học Tân Lý Đông. Cả ba nhà thầu Hathaco, Tân Nguyên Khôi và Thị Trần đều bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật. Các lỗi được chỉ ra vẫn xoay quanh việc thiếu Catalogue, thông số Zoom Optical của máy chiếu không đạt (1.2X so với yêu cầu 1.7X) hay độ dài dây Micro không đúng chuẩn.

Đáng nói, những nhà thầu như Anh Thư TG hay Hathaco đều là các đơn vị có kinh nghiệm trong ngành, nhưng việc liên tục mắc lỗi về công suất loa hay thiếu Catalogue dẫn đến bị loại trước Minh Tường Phát là một hiện tượng cần được các cơ quan chức năng lưu tâm.

Nhận định về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng: "Việc nhà thầu bị loại vì những lỗi kỹ thuật định lượng rất rõ ràng như công suất loa hay tiêu chuẩn Catalogue cho thấy sự thiếu chuyên nghiệp trong khâu chuẩn bị hồ sơ. Tuy nhiên, nếu hiện tượng này lặp lại nhiều lần giữa cùng một nhóm nhà thầu, cần xem xét kỹ tính công bằng và có hay không sự thỏa thuận ngầm nhằm dọn đường cho một đơn vị cụ thể trúng thầu".

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3] Hiệu quả đầu tư công nhìn từ những gói thầu thiết bị giáo dục có tỷ lệ tiết kiệm thấp