Nộp hồ sơ và cạnh tranh sòng phẳng để xếp hạng thứ nhất tại gói thầu mua sắm xe ô tô phục vụ công tác chung của Bệnh viện C (Thái Nguyên), tuy nhiên Công ty TNHH Toyota Long Biên lại bất ngờ "buông tay" không xác nhận chấp thuận trao hợp đồng trong thời hạn quy định. Sự việc dẫn đến quyết định chế tài nghiêm khắc từ chủ đầu tư, đồng thời mở đường cho nhà thầu xếp sau sở hữu hợp đồng trọn gói này.

Kịch bản bất ngờ tại phòng chào giá trực tuyến rút gọn

Gói thầu "Mua sắm xe ô tô phục vụ công tác chung của Bệnh viện C" (Mã E-TBMT: IB2600235298-00) được tổ chức theo Kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 1092/QĐ-BVC do Giám đốc Bệnh viện C ký duyệt ngày 23/04/2026. Gói thầu sử dụng nguồn Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, được thực hiện theo phương thức Chào giá trực tuyến theo quy trình rút gọn với loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện 45 ngày. Giá trần (giá gói thầu) được phê duyệt nghiêm ngặt ở mức 833.000.000 đồng.

Theo biên bản kết quả chào giá trực tuyến hiển thị vào ngày 02/06/2026, phòng đấu thầu ghi nhận cuộc đua sòng phẳng giữa hai nhà thầu phân phối lớn là Công ty TNHH Toyota Long Biên và Công ty TNHH Toyota Chí Linh. Diễn biến giá ở phút cuối vô cùng kịch tính khi Toyota Long Biên đưa ra mức bỏ giá cuối cùng là 830.000.000 đồng vào lúc 08:59:51 ngày 02/06/2026 (chỉ cách thời điểm đóng phòng thầu chưa đầy 10 giây). Hạ mức giá thấp hơn đối thủ 3 triệu đồng, Toyota Long Biên chính thức được hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận xếp hạng thứ nhất.

Bị khóa chức năng đấu thầu do vi phạm cam kết đơn dự thầu

Những tưởng hợp đồng cung cấp chiếc xe Toyota Innova Cross 2.0V nhập khẩu nguyên chiếc từ Indonesia (sản xuất năm 2026, mới 100%) đã chắc chắn thuộc về nhà thầu thủ đô, song diễn biến sau đó lại đi ngược lại dự đoán. Ngay trong ngày 02/06/2026, sau khi có kết quả xếp hạng trực tuyến, Bệnh viện C đã gửi văn bản xác nhận chấp thuận được trao hợp đồng trực tuyến cho Toyota Long Biên.

Theo quy định, nhà thầu phải thực hiện phản hồi và phản hồi chấp nhận trên hệ thống e-GP trong thời hạn tối đa 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo. Tuy nhiên, qua thời hạn trên, Toyota Long Biên đã không tiến hành phản hồi xác nhận mà không có lý do bất khả kháng.

Hệ quả pháp lý lập tức được áp dụng, ngày 05/06/2026, Giám đốc Bệnh viện C - Lê Thị Thanh Bình đã đặt bút ký Quyết định số 1541/QĐ-BVC xử lý vi phạm đối với nhà thầu. Quyết định nêu rõ: Căn cứ Khoản 4 Điều 102 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, hành vi không xác nhận việc chấp nhận được trao hợp đồng của Toyota Long Biên cấu thành vi phạm uy tín dự thầu. Biện pháp xử lý là đăng tải thông tin vi phạm lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để thực hiện khóa chức năng tham gia chào giá trực tuyến của nhà thầu này trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày công khai thành công.

Phân tích về khía cạnh pháp lý của sự việc này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn luật sư TP. HCM) cho biết:

"Việc nhà thầu từ chối hoặc không xác nhận chấp thuận trao hợp đồng qua môi trường số e-GP khi không có sự kiện bất khả kháng là hành vi từ bỏ cam kết đơn phương có hệ quả pháp lý rõ ràng. Khung pháp lý hiện hành, đặc biệt là Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, đã định hình việc quản lý uy tín nhà thầu trực tuyến rất nghiêm ngặt. Việc khóa tài khoản 06 tháng là chế tài hành chính minh bạch, buộc các bên tham gia phải có trách nhiệm tối đa với chữ ký số của mình."

Hợp đồng về tay Toyota Chí Linh và năng lực thực tế của các bên

Sau khi ghi nhận vi phạm của đơn vị xếp hạng thứ nhất, Bệnh viện C lập tức kích hoạt phương án mời nhà thầu xếp hạng tiếp theo theo đúng quy trình xử lý tình huống trực tuyến. Đến ngày 05/06/2026, Công ty TNHH Toyota Chí Linh đã hoàn thành việc gửi văn bản phản hồi chấp thuận trao hợp đồng. Đến ngày 09/06/2026, Bệnh viện C chính thức ban hành Quyết định số 1600/QĐ-BVC phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho Toyota Chí Linh với giá trúng thầu 833.000.000 đồng.

Xét về hồ sơ năng lực, Công ty TNHH Toyota Long Biên (địa chỉ tại Số 7 và Số 9, đường Nguyễn Văn Linh, phường Việt Hưng, quận Long Biên, Hà Nội) là nhà thầu có lịch sử đấu thầu rất dày dạn. Dữ liệu số cho thấy doanh nghiệp này từng tham gia tới 142 gói thầu, trong đó trúng 103 gói, trượt 36 gói và tổng giá trị trúng thầu độc lập lên tới hơn 225 tỷ đồng.

Bình luận về sự việc hy hữu này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định:

"Một nhà thầu có năng lực trúng thầu hơn 100 gói thầu như Toyota Long Biên nhưng lại vướng lỗi vận hành ở bước xác nhận cuối cùng là điều đáng tiếc. Sự việc này diễn ra trong bối cảnh toàn bộ hệ thống quản lý công đang thực hiện rất quyết liệt Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu quả, tính công khai và minh bạch trong đấu thầu qua mạng. Việc áp dụng tự động các chế tài chấm điểm uy tín và khóa chức năng chào giá trực tuyến sẽ là hồi chuông nhắc nhở tất cả các doanh nghiệp tham gia mua sắm công phải thắt chặt quy trình quản trị vận hành trực tuyến, tránh những sơ suất kỹ thuật làm ảnh hưởng lớn đến dòng cơ hội kinh doanh dài hạn."