Bộ Quốc phòng Ba Lan đã ký một thỏa thuận với một liên doanh gồm Kongsberg Defence & Aerospace của Na Uy và tập đoàn quốc phòng nhà nước PGZ của Ba Lan để mua các hệ thống chống máy bay không người lái (CUAS) nhằm bảo vệ không phận nước này.

Vụ mua sắm này diễn ra nhằm đáp trả các cuộc xâm nhập bằng máy bay không người lái được cho là của Nga xâm nhập Ba Lan và cuộc xung đột tại Ukraine.

Được ký kết vào ngày 30 tháng 1 với sự chứng kiến ​​của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak-Kamysz, thỏa thuận này mở đường cho việc phát triển hệ thống chống máy bay không người lái San, ước tính trị giá khoảng 15 tỷ PLN (4,2 tỷ USD).

“Chúng ta đang nói về 18 khẩu đội chống máy bay không người lái, 52 trung đội hỏa lực, 18 trung đội chỉ huy, 703 phương tiện, trong đó khoảng 400 chiếc dựa trên nền tảng xe tải quân sự Jelcz và 300 chiếc dựa trên nền tảng xe trinh sát hạng nhẹ Legwan. Tất cả những điều này có nghĩa là chúng ta sẽ có thể phản ứng một cách cực kỳ hiệu quả trước các mối đe dọa xuất phát từ phía đông”, ông Kosiniak-Kamysz phát biểu trong lễ ký kết chính thức.

Trong bài phát biểu của mình, phó thủ tướng Ba Lan đã đề cập đến vụ vi phạm không phận Ba Lan hồi tháng 9 năm ngoái do máy bay không người lái (UAV) của Nga gây ra. Các mối đe dọa từ máy bay không người lái đã dẫn đến hành động của lực lượng không quân Ba Lan và các đồng minh, bao gồm cả việc điều động máy bay chiến đấu F-35 để bắn hạ các UAV.

“Đêm 9-10 tháng 9 năm 2025, khi không phận của chúng ta bị xâm phạm, khi các máy bay không người lái của Nga lần đầu tiên xuất hiện trên lãnh thổ NATO, là một bước ngoặt,” Kosiniak-Kamysz nói. “Đó là thời điểm mà tất cả chúng ta đều tự hỏi mình có thể làm gì hơn nữa. Nghiên cứu về thiết bị này mất nhiều tháng: tích hợp, kết hợp tất cả các yếu tố thành một hệ thống hoạt động tốt.”

Ông mô tả tổ hợp San, được đặt tên theo một con sông ở miền đông Ba Lan, là một “hệ thống rộng lớn và đa chiều, được tạo ra bởi cả [PGZ]… và các đối tác của nó: APS từ Gdynia và Kongsberg từ Na Uy.”

Giá trị phần sở hữu của Kongsberg trong thương vụ này vào khoảng 16 tỷ NOK (1,66 tỷ USD). Trong một tuyên bố, công ty Na Uy cho biết các hệ thống pháo binh sẽ được cung cấp cho quân đội Ba Lan bao gồm nhiều loại vũ khí, trong đó có pháo 35mm, 30mm và 12,7mm, cũng như tên lửa, máy bay không người lái đánh chặn và các giải pháp khác. Hệ thống này dựa trên dòng vũ khí Protector của Kongsberg, bao gồm Tháp pháo cỡ trung (MCT30) và Trạm vũ khí điều khiển từ xa, nhà sản xuất cho biết trong một tuyên bố.

Ông Eirik Lie, chủ tịch của Kongsberg Defence & Aerospace, cho biết: “Việc mua lại này khẳng định vị thế của Ba Lan là trung tâm khu vực về đổi mới công nghệ chống máy bay không người lái và củng cố vị thế của Kongsberg với tư cách là một trong những nhà cung cấp giải pháp chống máy bay không người lái hàng đầu châu Âu”.

Ông Tusk cho biết việc Kongsberg tham gia vào liên minh này cho thấy chính phủ Ba Lan “không chỉ đánh giá cao năng lực của các đối tác Na Uy mà còn coi đó là một yếu tố của kiến ​​trúc an ninh mới mà Ba Lan đã khởi xướng”.

Sau khi xung đột Ukraine diễn ra, Ba Lan tìm cách tăng cường hợp tác quân sự với các nước Baltic và Scandinavia. Ông cũng chỉ ra việc Ba Lan lựa chọn tàu ngầm A26 Blekinge, một thiết kế do hãng Saab của Thụy Điển cung cấp, vào tháng 11 năm 2025 như là “một biểu hiện thực tiễn của kiến ​​trúc an ninh mới này”.

PGZ cho biết trong một tuyên bố rằng phần lớn các linh kiện của hệ thống San, chiếm khoảng 60%, sẽ được cung cấp bởi các công ty thuộc tập đoàn Ba Lan này. PGZ cho biết: "Dự kiến ​​toàn bộ hệ thống sẽ được giao hàng xong trong vòng 24 tháng kể từ khi ký hợp đồng."

Chương trình SAN đại diện cho một sáng kiến ​​quan trọng nhằm tăng cường khả năng phòng không của Ba Lan. Bộ Quốc phòng Ba Lan cũng đã đặt mua tên lửa phòng không mô-đun thông dụng (CAMM) cũng như hệ thống phóng iLauncher từ tập đoàn MBDA của châu Âu.

Các loại vũ khí này là một phần của hệ thống phòng không tầm ngắn Narew do PGZ phát triển. Bộ này cũng đã mua các hệ thống phòng không tầm rất ngắn Pilica+ từ ngành công nghiệp quốc phòng Ba Lan.

Các hệ thống Narew và Pilica+ sẽ bổ sung cho hai khẩu đội Patriot Configuration 3+ mà Ba Lan đã mua vào năm 2018 theo chương trình phòng không tầm trung Wisła, và giai đoạn thứ hai của chương trình được công bố vào tháng 5 năm 2022, theo đó nước này tìm kiếm thêm sáu khẩu đội hệ thống do Raytheon sản xuất.

Ông Kosiniak-Kamysz cho biết, tổng cộng, Warsaw dự định chi khoảng 250 tỷ PLN để tăng cường khả năng phòng không, điều này có thể biến nỗ lực này trở thành chương trình mua sắm lớn nhất trong lịch sử quân đội Ba Lan.

“Chúng tôi đang xây dựng thêm một lớp nữa cho hệ thống phòng không. Chúng tôi có Wisła, Narew, Pilica, và giờ đây chúng tôi đang bổ sung thêm San,” ông nói.

Đến năm 2026, chính phủ Ba Lan đã dự trù ngân sách quốc phòng khoảng 200,1 tỷ PLN, tăng từ 186,6 tỷ PLN so với năm trước. Điều này có nghĩa là chi tiêu quân sự của đất nước có thể chiếm hơn 4,8% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ba Lan.

Một phần lớn kinh phí cho việc mua sắm quân sự mới, bao gồm cả chương trình SAN, sẽ được lấy từ khoảng 44 tỷ euro (51 tỷ đô la) tiền vay lãi suất thấp mà Ba Lan được cấp theo chương trình Hành động An ninh vì Châu Âu (SAFE) của Liên minh Châu Âu.