Những thay đổi tưởng chừng nhỏ về màu sắc, mùi hay số lượng nước tiểu có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm chức năng thận đang suy yếu. Thận là cơ quan lọc máu quan trọng, giúp loại bỏ chất thải, điều hòa nước, điện giải và duy trì cân bằng nội môi. Tuy nhiên, nhiều bệnh lý thận diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.

Những dấu hiệu bất thường của nước tiểu

Bác sĩ Võ Chí Cương, Phó trưởng khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa số 1 thuộc Đại học Y khoa Ôn Châu (Trung Quốc) cho biết, nước tiểu là “sản phẩm cuối cùng” của quá trình hoạt động của thận. Vì vậy, mọi thay đổi về đặc điểm, thành phần hay số lượng nước tiểu đều phản ánh trực tiếp chức năng thận.

Một trong những dấu hiệu quan trọng là lượng nước tiểu bất thường. Người trưởng thành khỏe mạnh thường bài tiết khoảng 2.000 ml nước tiểu mỗi ngày. Nếu lượng nước tiểu tăng nhiều, đặc biệt tiểu đêm, không do uống nhiều nước hay đái tháo đường, có thể là dấu hiệu suy giảm khả năng cô đặc nước tiểu của thận – biểu hiện sớm của bệnh thận mạn. Ngược lại, nếu lượng nước tiểu giảm đột ngột dưới 400 ml/24 giờ, đây là dấu hiệu nghiêm trọng của tổn thương thận cấp hoặc suy thận, cần được cấp cứu kịp thời.

Khi chức năng thận suy giảm, có thể xuất hiện tình trạng da khô và ngứa. Ảnh: Internet.

Màu sắc nước tiểu cũng là chỉ dấu quan trọng. Nước tiểu có màu đỏ hoặc lẫn máu có thể liên quan đến viêm nhiễm, sỏi thận, khối u hoặc chấn thương hệ tiết niệu. Ngay cả tiểu máu vi thể cũng có thể là dấu hiệu sớm của viêm cầu thận. Nước tiểu màu trà đậm, màu cola có thể do sự hiện diện của hemoglobin hoặc myoglobin, thường gặp trong bệnh tiêu cơ vân hoặc tan máu, có nguy cơ gây tổn thương thận cấp.

Ngoài ra, nước tiểu đục trắng như nước vo gạo, có cặn lắng, thường gợi ý nhiễm trùng đường tiết niệu nặng như viêm đài bể thận. Nước tiểu có bọt mịn, kéo dài trên 10 phút có thể là dấu hiệu protein niệu, cho thấy tổn thương hàng rào lọc của thận.

Mùi nước tiểu bất thường cũng cần lưu ý. Mùi táo thối có thể liên quan đến nhiễm toan ceton do đái tháo đường, trong khi mùi amoniac nồng hoặc hôi có thể là dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu.

Các chuyên gia khuyến cáo những nhóm nguy cơ cao cần đặc biệt theo dõi như người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, có tiền sử gia đình bệnh thận, người dùng thuốc gây hại thận, người béo phì, gout, người cao tuổi hoặc có tiền sử sỏi thận, nhiễm trùng tiết niệu tái phát. Việc phát hiện sớm các bất thường ở nước tiểu và thăm khám định kỳ giúp bảo vệ chức năng thận hiệu quả.