Theo tài liệu thu thập của Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 14/07/2026, Ban Quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang đã ban hành liên tiếp các quyết định hành chính quan trọng liên quan đến công tác lựa chọn nhà thầu cho công trình gia cố, khắc phục sạt lở bờ kè di tích Gò Cây Thị và di tích Nam Linh Sơn.
Cụ thể, tại Quyết định số 206/QĐ-BQLDTOE ngày 14/07/2026 do Phó Giám đốc Nguyễn Xuân Bằng ký, Ban Quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình thuộc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật: Tu sửa cấp thiết di tích Gò Cây Thị, Nam Linh Sơn, công trình: Gia cố, khắc phục sạt lở bờ kè di tích Gò Cây Thị và di tích Nam Linh Sơn. Đơn vị được chỉ định trúng thầu là Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Đạt Hưng Thịnh.
Đáng chú ý, giá dự toán của gói thầu này được xác định là 1.126.442.000 đồng, trong khi giá trúng thầu theo hình thức chỉ định thầu rút gọn là 1.115.177.000 đồng, mức chênh lệch giảm giá cho ngân sách nhà nước 11.265.000 đồng, tương đương tỷ lệ 1%. Gói thầu áp dụng loại hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện chỉ trong vòng 30 ngày, nguồn vốn sử dụng từ nguồn chi thường xuyên khác thuộc ngân sách cấp tỉnh.
Quy trình phê duyệt "thần tốc" trong cùng một ngày
Đi sâu rà soát hồ sơ pháp lý của dự án, dư luận không khỏi băn khoăn về dòng thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu tại đơn vị này. Trước khi ban hành quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu (Quyết định số 206/QĐ-BQLDTOE) vào ngày 14/07/2026, cũng chính trong ngày 14/07/2026, Phó Giám đốc Ban Quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang - Nguyễn Xuân Bằng đã ký Quyết định số 203/QĐ-BQLDTOE để phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho toàn bộ dự án.
Như vậy, toàn bộ chuỗi quy trình hành chính từ phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, gửi văn bản yêu cầu, tiếp nhận hồ sơ đề xuất, tiến hành đánh giá năng lực tài chính, kinh nghiệm kỹ thuật, tổ chức thương thảo giá hợp đồng cho đến khâu thẩm định và ký quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu đối với Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Đạt Hưng Thịnh đều được hoàn tất gói gọn trong ngày 14/07/2026.
Sự trùng hợp tuyệt đối về mặt thời gian này đặt ra dấu hỏi lớn về tính kỹ lưỡng, khách quan trong công tác thẩm định năng lực nhà thầu và hiệu quả thực chất của biên bản thương thảo giá. Liệu quy trình có bị rút ngắn quá mức, tạo nên rào cản vô hình đối với việc tiếp cận thông tin hay không?
Dấu hỏi về năng lực nhà thầu và tính chất "quen mặt"
Theo dữ liệu ghi nhận lịch sử đấu thầu, Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Đạt Hưng Thịnh (Mã số thuế: 1602156292, trụ sở đăng ký tại Lô 259-260 Khu Đô Thị Sao Mai, Xã Châu Phú, An Giang) là một cái tên rất quen thuộc. Nhà thầu này từng tham gia và trúng 24/24 gói thầu. Đáng chú ý, doanh nghiệp này liên tục được lựa chọn thực hiện nhiều gói thầu xây lắp quy mô vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: “Đối chiếu với các quy định pháp lý hiện hành, nguyên tắc bao trùm và là mục tiêu hàng đầu của công tác đấu thầu luôn là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Điều này đã được luật hóa rất rõ ràng tại Điều 8 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) cũng như các điều khoản hướng dẫn thi hành tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.
Đặc biệt, nhằm siết chặt kỷ cương trong đầu tư công, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu trong công tác đấu thầu. Chỉ thị này nghiêm cấm các hành vi dàn xếp, thông đồng hoặc cố ý tạo ra các lợi thế độc quyền nhằm ưu ái cho các nhà thầu 'thân hữu', gây thất thoát ngân sách.
Xét riêng về nghĩa vụ tiết kiệm ngân sách trong hình thức chỉ định thầu, hướng dẫn tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính về thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu năm 2026 yêu cầu các chủ đầu tư phải triệt để cắt giảm chi phí đầu tư công không cần thiết. Cụ thể, hướng dẫn này yêu cầu thực hiện nghiêm tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu 5% (quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP) đối với các gói thầu xây lắp chỉ định thầu, trong trường hợp nhà thầu được lựa chọn đã từng thực hiện công trình có quy mô và tính chất kỹ thuật tương tự trước đó".
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.