Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bức tranh đấu thầu và đầu tư công tại phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long đang cho thấy những bước tiến vững chắc, đề cao tính cạnh tranh công bằng và trách nhiệm giải trình. Minh chứng sống động nhất cho sự chuyển biến này chính là gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc dự án Đường GTNT khóm Bến Có. Việc gói thầu thu hút một lượng lớn doanh nghiệp tham gia không chỉ phản ánh tính hấp dẫn của dự án mà còn là hệ quả tất yếu của một quá trình mời thầu công khai, minh bạch, tạo sân chơi bình đẳng cho các nhà thầu có thực lực.
Cạnh tranh sòng phẳng, tiết kiệm ngân sách tối đa
Dự án Đường GTNT khóm Bến Có mang ý nghĩa dân sinh quan trọng, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông cơ sở tại phường Nguyệt Hóa. Gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc dự án này do Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nguyệt Hóa đảm nhiệm vai trò Chủ đầu tư. Căn cứ Quyết định số 54/QĐ-PKTHTĐT ngày 28/04/2026, gói thầu có giá dự toán 2.951.300.000 đồng, sử dụng nguồn ngân sách phường quản lý và được tổ chức lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng.
Thông báo mời thầu số IB2600164343 khi được phát hành đã nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng từ cộng đồng doanh nghiệp xây lắp. Biên bản mở thầu ghi nhận có đến bảy đơn vị tham gia nộp hồ sơ dự thầu. Đối với một dự án cấp phường, đây là con số đáng nể, chứng tỏ sức hút của dự án và quan trọng hơn là minh chứng cho môi trường đấu thầu cởi mở tại địa phương.
Sau quá trình chấm thầu khắt khe, đến ngày 29/05/2026, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nguyệt Hóa - Phan Văn Phước đã ký Quyết định số 55/QĐ-KTHTĐT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Đơn vị xuất sắc giành chiến thắng là Công ty TNHH tư vấn xây dựng thương mại Ngọc Minh với giá trúng thầu 2.329.481.539 đồng. Đáng chú ý, kết quả này đã mang lại tỷ lệ tiết kiệm ngân sách cực kỳ ấn tượng, xấp xỉ 21%.
Lỗi trượt thầu của đối thủ
Quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) đã được Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH MTV Xây dựng Công Nghệ Số TV thực hiện một cách độc lập, khách quan. Báo cáo đánh giá E-HSDT số 33/BCĐG-CNS.TV phản ánh rõ sự nghiêm minh trong việc sàng lọc năng lực các nhà thầu.
Ở bước đánh giá tính hợp lệ và năng lực kinh nghiệm, ba nhà thầu gồm: Liên danh công ty TNHH xây dựng thương mại Lâm Khôi và Công ty TNHH xây dựng Khải Phong KP; Công ty TNHH đầu tư công nghệ xây dựng Tiến Đạt; và Liên danh Đồng Tiến Thành - T.G đã bị đánh giá không đạt. Nguyên nhân cốt lõi là các đơn vị này không cung cấp tài liệu làm rõ hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của Chủ đầu tư. Việc Tổ chuyên gia kiên quyết loại bỏ những nhà thầu thiếu sự tương tác, không tuân thủ quy trình làm rõ E-HSDT cho thấy sự chặt chẽ, tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Bước vào vòng đánh giá kỹ thuật, sự cạnh tranh càng trở nên gay gắt hơn. Công ty TNHH Tâm Thủy, một nhà thầu sở hữu mức giá dự thầu khá cạnh tranh, đã không thể vượt qua cửa ải này. Tổ chuyên gia chỉ rõ, biện pháp thi công do nhà thầu này đề xuất có nhiều điểm sai lệch thực tế và không phù hợp với hồ sơ thiết kế. Thêm vào đó, biểu đồ bố trí nhân công và huy động thiết bị cũng bộc lộ những điểm bất hợp lý. Sự cẩn trọng của Tổ chuyên gia đóng vai trò như một "màng lọc" quan trọng, ngăn chặn rủi ro chọn nhầm nhà thầu có giá thấp nhưng năng lực triển khai thực tế yếu kém, có thể ảnh hưởng đến chất lượng công trình.
Liên danh Đường GTNT khóm Bến Có, phường Nguyệt Hóa, Công ty TNHH một thành viên xây dựng Hiền Phát tuy vượt qua được các bước đánh giá tính hợp lệ, năng lực kinh nghiệm và kỹ thuật nhưng đều có giá dự thầu cao hơn Công ty TNHH tư vấn xây dựng thương mại Ngọc Minh.
Năng lực đơn vị trúng thầu
Công ty TNHH tư vấn xây dựng thương mại Ngọc Minh, có địa chỉ trụ sở tại Khóm 6, phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long, được thành lập năm 2015, do ông Lục Sĩ Minh Thiện làm đại diện pháp luật. trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến cuối tháng 05/2026 nhà thầu này đã tham gia khoảng 144 gói, trúng 72 gói. Tổng giá trị trúng thầu (bao gồm cả liên danh) là 144.018.603.662 đồng (trong đó, với vai trò độc lập: 83.224.667.278 đồng, với vai trò liên danh: 60.793.936.384 đồng).
Trong năm 2026 ngoài gói thầu đã trúng nêu trên nhà thầu này còn trúng thêm các gói thầu khác cụ thể: Gói thầu số 08: Thi công xây dựng công trình Nạo vét 60 tuyến kênh cấp III trên địa bàn xã Châu Thành tại Phòng kinh tế xã Châu Thành, trị giá 2.323.962.860 đồng, trúng tháng 05/2026; Gói thầu: Thi công xây dựng công trình tại Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Long Đức, trị giá 1.928.766.724 đồng, trúng tháng 04/2026.
Góc nhìn chuyên gia
Bình luận về góc độ pháp lý của vụ việc, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) đánh giá, công tác chấm thầu tại dự án này đã tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc được quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Việc chủ đầu tư yêu cầu làm rõ hồ sơ và đánh giá nghiêm ngặt các biện pháp thi công là bước rào chắn kỹ thuật cần thiết và hoàn toàn đúng luật. Sự minh bạch này không chỉ bảo vệ sự toàn vẹn của kết quả đấu thầu mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của Chủ đầu tư trong việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân sách nhà nước.
Đánh giá về chỉ số tiết kiệm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhìn nhận mức tiết kiệm xấp xỉ 21% là một tín hiệu đặc biệt tích cực. Theo vị chuyên gia này, trong bối cảnh các quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ, việc một gói thầu cấp cơ sở thu hút được bảy nhà thầu và đạt tỷ lệ tiết kiệm cao chứng tỏ chủ đầu tư đã làm rất tốt khâu lập hồ sơ mời thầu. Hồ sơ mời thầu không chứa đựng các tiêu chí hạn chế, cản trở nhà thầu, từ đó tạo ra một cuộc đua thực sự về năng lực kỹ thuật và giá cả, mang lại hiệu quả tối ưu cho nguồn vốn nhà nước.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.