Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, thành tích trúng thầu của Công ty TNHH Xây dựng Quốc Sơn không chỉ dừng lại ở một gói thầu xây lắp độc mã tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Giáo dục thường xuyên Quận 4. Khi ghép nối các mảnh ghép dữ liệu, bức tranh toàn cảnh về hoạt động dự thầu của doanh nghiệp này trong những năm qua dần hiện lên với một mô thức vô cùng đặc biệt: Tỷ lệ thành công áp đảo, sức mạnh tự thân đáng nể, nhưng lại in đậm dấu ấn tại những vùng "sân nhà" với tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt.

Sức mạnh độc lập và kịch bản trúng thầu tuyệt đối tại vùng "sân nhà"

Hồ sơ dữ liệu trích xuất từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận, tính đến năm 2026, Công ty TNHH Xây dựng Quốc Sơn đã ghi danh tham gia tổng cộng 71 gói thầu. Kết quả mang lại vô cùng ấn tượng: Doanh nghiệp này trúng tới 56 gói thầu (trượt 11 gói, 3 gói chưa có kết quả và 1 gói bị hủy). Tổng giá trị các gói thầu đã trúng vượt mốc 46,2 tỷ đồng.

Khách quan đánh giá, năng lực tự chủ của nhà thầu này là một điểm sáng rất đáng ghi nhận. Trong tổng số hơn 46,2 tỷ đồng giá trị trúng thầu, có tới hơn 40,6 tỷ đồng là các dự án mà Công ty Xây dựng Quốc Sơn đứng ra đấu thầu và thực hiện với vai trò nhà thầu độc lập. Con số này minh chứng rõ nét cho năng lực tài chính, sức mạnh tổ chức thi công và khả năng cung ứng dịch vụ vững chắc của doanh nghiệp mà không cần phải dựa dẫm vào các liên danh lớn. Vị thế tự chủ này là một lợi thế cạnh tranh lớn nhưng cũng là một chỉ dấu cần đặc biệt quan tâm khi doanh nghiệp liên tục duy trì mạch chiến thắng tuyệt đối tại các địa bàn quen thuộc.

Phân tích số liệu cho thấy rõ những "cứ điểm" mà nhà thầu Quốc Sơn gần như nắm giữ thế độc tôn với thành tích trúng thầu đạt tỷ lệ tuyệt đối 100%. Điển hình thứ nhất phải kể đến Trường Đại học Nông Lâm TP HCM. Tại địa bàn này, nhà thầu Quốc Sơn tham gia 9 gói thầu và lập kỷ lục trúng trọn vẹn cả 9/9 gói thầu, ẵm trọn tổng giá trị hơn 11,6 tỷ đồng.

Đáng chú ý, chỉ tính riêng trong năm 2025, doanh nghiệp này đã liên tiếp trúng 4 gói thầu xây lắp, thi công tại trường với các mốc giá trị dao động từ hơn 600 triệu đồng đến hơn 2,4 tỷ đồng. Cụ thể gồm gói thầu công bố ngày 15/01/2025 trị giá 2.484.246.000 đồng; gói thầu ngày 18/06/2025 trị giá 641.169.000 đồng; gói thầu ngày 16/09/2025 trị giá 620.586.000 đồng và gói thầu ngày 07/10/2025 trị giá 2.330.095.000 đồng.

Điểm chung của chuỗi chiến thắng tại Trường Đại học Nông Lâm TP HCM là mức độ cọ xát về giá cực kỳ mỏng. Dữ liệu tính toán chỉ ra rằng, tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán tại chủ đầu tư này trung bình luôn neo ở mức rất cao là 98,82%. Tức là, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách trung bình cho các gói thầu tại đây chỉ đạt 1,18%, một con số ở mức "thấp".

Mô thức tương tự cũng xuất hiện trong mối quan hệ đối tác với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tư vấn Xây dựng và Giao thông Thành Phát khi nhà thầu Quốc Sơn tham gia 9 gói và trúng đủ 9/9 gói do đơn vị này làm chủ đầu tư.

Nhận diện "thầu quen" và đề cao trách nhiệm người đứng đầu

Việc một doanh nghiệp xây dựng có năng lực tốt, uy tín cao trúng nhiều gói thầu liên tiếp là điều hoàn toàn phù hợp với quy luật phát triển của thị trường tự do. Tuy nhiên, khi một nhà thầu liên tục duy trì tỷ lệ trúng thầu 100% tại cùng một cơ quan quản lý nhà nước qua nhiều năm, đi kèm với đó là tỷ lệ giảm giá luôn bám sát sạt dự toán ban đầu, dư luận và các chuyên gia có quyền đặt ra những nghi vấn chính đáng về tính minh bạch và độ mở của các cuộc thầu đó.

Đánh giá về chuỗi dữ liệu thực chứng này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ đưa ra góc nhìn: "Phân tích các con số cho thấy sự bất cân xứng. Nhà thầu Quốc Sơn trúng tuyệt đối 9/9 gói thầu tại Đại học Nông Lâm với mức tiết kiệm trung bình chỉ 1,18%. Đây là chỉ dấu kinh tế rất đáng lưu tâm. Đối chiếu trực tiếp với Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, văn bản pháp lý cao nhất này đã có những chỉ đạo vô cùng đanh thép, yêu cầu phải chấm dứt triệt để tình trạng 'thầu quen', 'thầu sân sau'. Chính những hiện tượng này là tác nhân cốt lõi làm suy giảm tính cạnh tranh lành mạnh và có nguy cơ làm giảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước."

Đồng quan điểm về việc cần siết chặt kỷ cương, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích thêm về khía cạnh trách nhiệm pháp lý: "Khi một nhà thầu liên tục 'đóng cọc' trúng thầu tại một cơ quan với tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt, sự chú ý phải được hướng về người đứng đầu cơ quan đó. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm giải trình toàn diện về quy trình kiểm duyệt, phê duyệt hồ sơ mời thầu. Các cơ quan chức năng cần thanh tra, xem xét liệu có sự tùy tiện trong việc đặt ra các tiêu chí đánh giá kỹ thuật, nhân sự, thiết bị nhằm cố ý tạo lợi thế cho một nhà thầu quen hay không. Chỉ khi loại bỏ được các rào cản vô hình này, sự công bằng cho tất cả các doanh nghiệp khác mới được bảo đảm."

Hệ thống pháp luật về đấu thầu ngày càng được hoàn thiện không chỉ nhằm mục đích chống lãng phí, tiêu cực mà còn hướng tới việc kiến tạo một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, nơi năng lực thực thi và giá thành cạnh tranh là thước đo duy nhất. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các cơ quan thanh tra, kiểm toán cần tăng cường giám sát ngẫu nhiên và kiểm tra chuyên sâu các hồ sơ thầu mang dấu hiệu độc mã, tỷ lệ tiết kiệm thấp để kịp thời chấn chỉnh. Có như vậy, dòng vốn đầu tư công thiêng liêng của đất nước mới thực sự trở thành nguồn lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.